Thỏa thuận nhận 1,5 tỷ đồng từ doanh nghiệp để "giải cứu" các lô hàng bị ách tắc, thế nhưng một cán bộ hải quan đã cả gan báo cáo khống với lãnh đạo để đút túi riêng hơn một nửa số tiền. Vụ án vừa được Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) ban hành kết luận không chỉ phơi bày đường dây sản xuất thực phẩm chức năng giả quy mô lớn, mà còn hé lộ những mảng tối đầy bi hài trong các phi vụ "lót tay".

Chuyến hàng ách tắc và lời nói dối trị giá 800 triệu đồng

Tâm điểm của vụ án xoay quanh Nguyễn Năng Mạnh, một "ông trùm" đứng sau hàng loạt doanh nghiệp chuyên sản xuất và buôn bán thực phẩm chức năng như Công ty MediUSA, MegaPharco, MediPhar và Hùng Phương. Giai đoạn từ năm 2020 đến tháng 4/2025, để duy trì nguồn nguyên liệu cho các nhà máy, Mạnh sử dụng pháp nhân Công ty Hùng Phương để nhập khẩu hàng hóa, chủ yếu từ Trung Quốc.

Nguyễn Năng Mạnh tại cơ quan điều tra. Ảnh: VTV

Mọi chuyện bắt đầu chệch hướng vào tháng 11/2023 khi 4 lô hàng khai báo là nguyên liệu thực phẩm chức năng của Công ty Hùng Phương không được thông quan do vướng mắc các thủ tục kiểm định khắt khe. Nóng lòng muốn tháo gỡ, Mạnh chỉ đạo cấp dưới tìm cách móc nối với Nguyễn Hữu Tuân, khi đó là Phó phòng Giám quản 5 thuộc Cục Giám sát quản lý về Hải quan.

Tiếp nhận "đơn đặt hàng", Tuân mang hồ sơ trình lên cấp trên là Nguyễn Thế Việt, Cục phó Cục Giám sát quản lý về Hải quan. Sau khi xem xét, ông Việt gật đầu đồng ý giúp đỡ nhưng yêu cầu Tuân phải thăm dò doanh nghiệp về "mức chi phí cụ thể".

Ông Nguyễn Thế Việt, cựu Cục phó Giám sát quản lý về Hải quan. Ảnh: Hải quan

Tại một quán cà phê trên phố Hoàng Cầu (Hà Nội), Tuân và phía Công ty Hùng Phương đã chốt hạ mức giá "bôi trơn" là 1,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, lòng tham trỗi dậy, khi mang kết quả giao dịch về báo cáo với sếp Việt, Tuân đã thẳng thừng cắt xén sự thật, gian dối rằng doanh nghiệp chỉ đồng ý chi 800 triệu đồng. Tin lời cấp dưới, ông Việt đồng ý và yêu cầu nhận trước 300 triệu đồng để đi lo lót các cửa khác.

Đường đi của dòng tiền và màn kịch "giả danh" trót lọt

Đầu giờ chiều ngày 14/12/2023, ngay tại cổng trụ sở Tổng cục Hải quan, Nguyễn Năng Mạnh đã đích thân giao 300 triệu đồng tiền "cọc" cho Tuân. Toàn bộ số tiền này được Tuân ngoan ngoãn mang lên phòng làm việc nộp lại cho ông Việt.

Có tiền lót đường, vị Cục phó lập tức ra tay. Ông Việt liên hệ với Phan Công Chiến, Trưởng phòng Quản lý kinh doanh dược (Cục Quản lý dược, Bộ Y tế) để nhờ vả. Nhằm đẩy nhanh tiến độ, Việt đã đạo diễn một màn kịch tinh vi: Chuyển 50 triệu đồng cho một cán bộ cấp dưới, yêu cầu người này đóng giả làm nhân viên Công ty Hùng Phương đến tận nơi "điều cử" cho ông Chiến. Nhận được tiền, ông Chiến nhanh chóng duyệt văn bản tháo gỡ vướng mắc để gửi sang phía Hải quan.

Cảnh sát thu giữ khoảng 100 tấn thực phẩm chức năng giả tại kho của Mạnh. Ảnh: Công an cung cấp

Đến ngày 4/1/2024, khi mọi thủ tục đã thông suốt, Mạnh tiếp tục hẹn Tuân ra quán cà phê để thanh toán nốt 1,2 tỷ đồng còn lại đúng như cam kết 1,5 tỷ đồng ban đầu. Tại đây, vở kịch ăn chia nội bộ đi đến hồi kết. Tuân trích ra 400 triệu đồng mang về đưa cho ông Việt. Vị Cục phó đinh ninh tổng số tiền bôi trơn chỉ là 800 triệu đồng, nên sau khi nhận đủ 700 triệu đồng, ông đã hào phóng để Tuân giữ lại 100 triệu đồng gọi là "tiền công môi giới". Ông Việt hoàn toàn không hay biết cậu cấp dưới của mình đã ẵm trọn 800 triệu đồng nhét vào túi riêng.

Từ số tiền 700 triệu đồng thu được, ông Việt chia cho ông Chiến 50 triệu đồng và một chuyên viên khác 30 triệu đồng. Đổi lại, Công ty Hùng Phương được thông quan toàn bộ hàng hóa tồn đọng và tiếp tục nhập khẩu trót lọt các lô nguyên liệu chứa Chondroitin Sulfate Sodium.

Sự sụp đổ của đế chế hàng giả

Cái kim trong bọc cũng có ngày lòi ra. Cơ quan điều tra C03 đã bóc gỡ toàn bộ đường dây này. Nguyễn Thế Việt, Nguyễn Hữu Tuân và Phan Công Chiến đều bị đề nghị truy tố về tội Nhận hối lộ. Riêng bị can Nguyễn Danh Dũng (cựu cán bộ C05, Bộ Công an) bị cáo buộc Cố ý làm lộ bí mật công tác.

Về phần Nguyễn Năng Mạnh, bản kết luận điều tra đã phác họa chân dung một trùm làm ăn phi pháp với những con số gây sốc. Không chỉ hối lộ hải quan, Mạnh còn chi 3,5 tỷ đồng cho nhiều cán bộ thuộc Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) để mua chuộc kết quả thẩm định nhà máy. Tổng số tiền đưa hối lộ của Mạnh lên tới gần 5 tỷ đồng.

Đáng chú ý, cơ quan chức năng cáo buộc Mạnh đã sản xuất, buôn bán tung ra thị trường 88 loại thực phẩm chức năng giả với tổng trị giá lên tới 539 tỷ đồng, thu lợi bất chính hơn 264 tỷ đồng. Các sai phạm về kế toán của công ty cũng gây thiệt hại gần 144 tỷ đồng.

Để phục vụ công tác khắc phục hậu quả, C03 đã kê biên khối tài sản khổng lồ gồm 23 bất động sản và thu giữ 19 sổ đỏ của Mạnh cùng 3 đồng phạm. Cho đến nay, các bị can và những người liên quan mới chỉ nộp lại 1,6 tỷ đồng. Vụ án sắp tới sẽ được đưa ra ánh sáng pháp luật, khép lại con đường làm giàu bất chính của một nhóm lợi ích đầy mưu mô và toan tính.

QT (SHTT)