Sáng ngày 7/4, Tòa án Nhân dân TP.HCM đã chính thức khai mạc phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án sai phạm đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam cùng nhiều đơn vị liên quan.

Tâm điểm của phiên tòa là sự xuất hiện của bà Nguyễn Thị Như Loan (66 tuổi, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) cùng 21 bị cáo khác, trong đó có nhiều cựu lãnh đạo cấp cao của các cơ quan quản lý Nhà nước và doanh nghiệp lớn.

Bà Nguyễn Thị Như Loan trước thời điểm bị bắt.
Bà Nguyễn Thị Như Loan

Theo hồ sơ vụ án, sai phạm tập trung vào quá trình sắp xếp và xử lý khu đất "vàng" tại số 39-39B Bến Vân Đồn (Quận 4, TP.HCM). Các cơ quan tố tụng xác định, thay vì thực hiện định giá và đấu giá theo đúng quy định đối với tài sản công, các bị cáo thuộc Tập đoàn Cao su và các đơn vị liên quan đã chỉ đạo, thực hiện việc chuyển nhượng trái phép từ sở hữu Nhà nước sang tư nhân. Hành vi này không chỉ vi phạm nghiêm trọng quy định về quản lý tài sản mà còn gây ra thất thoát ngân sách Nhà nước với con số lên đến hơn 542 tỷ đồng.

Trong vụ án này, ông Lê Quang Thung (80 tuổi, cựu quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) bị cáo buộc đóng vai trò then chốt. Ông Thung bị truy tố về tội nhận hối lộ và vi phạm quy định về quản lý tài sản Nhà nước. Cáo trạng nêu rõ, ông Thung đã lợi dụng chức vụ để thỏa thuận nhận số tiền "lót tay" lên tới 3 triệu USD từ các đối tác, đồng thời trực tiếp chỉ đạo cấp dưới bán rẻ khu đất công mà không qua đấu giá. Đối với bà Nguyễn Thị Như Loan, cơ quan chức năng xác định dù biết rõ khu đất là tài sản công, bà vẫn tạo điều kiện và hỗ trợ tài chính để các đối tượng khác mua lại trái quy định, sau đó khu đất được chuyển nhượng về tay bà, giúp bị cáo hưởng lợi bất chính gần 298 tỷ đồng.

Phiên tòa cũng làm rõ vai trò của các cựu cán bộ lãnh đạo TP.HCM như bà Nguyễn Thị Hồng (cựu Phó Chủ tịch UBND TP.HCM) và bà Đào Thị Hương Lan (cựu Giám đốc Sở Tài chính TP.HCM). Hai bị cáo này bị truy tố về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ do đã thực hiện các thủ tục sắp xếp khu đất trái quy định vì động cơ vụ lợi. Đáng chú ý, bị cáo Đào Thị Hương Lan hiện đang bỏ trốn và bị truy nã, nhưng cơ quan tố tụng vẫn tiến hành truy tố và xét xử theo đúng quy định của pháp luật.

Dưới sự điều hành của Thẩm phán Chủ tọa Nguyễn Thị Hà, phiên tòa dự kiến kéo dài đến ngày 10/4 với sự tham gia của hơn 30 luật sư và gần 100 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Đây được xem là một trong những vụ án trọng điểm nhằm làm trong sạch hoạt động quản lý đất đai và tài sản công, thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận khi hàng loạt sai phạm từ đưa, nhận hối lộ đến thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng dần được đưa ra ánh sáng.