120 giây sinh tử: Giải mã chiến dịch "hỗn loạn có tổ chức" bắt giữ Tổng thống Venezuela

Một kế hoạch táo bạo nhằm loại bỏ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro đã khép lại bằng những loạt đạn chát chúa xé toạc màn đêm Caracas. Trong những khoảnh khắc cuối cùng của chiến dịch, các phi công trực thăng Mỹ đã phải chấp nhận một ván cược rủi ro tột độ: hạ độ cao xuống sát mặt đất để đổ bộ vào một trong những pháo đài được canh gác nghiêm ngặt nhất thế giới.

Theo các phân tích của CNN từ dữ liệu hình ảnh do người dân ghi lại và bản đồ đường bay, khoảng thời gian sinh tử ấy chỉ kéo dài khoảng hai phút – tính từ lúc bánh xe của chiếc trực thăng vận tải chạm đất cho đến khi nó nhấc mình lên không trung trở lại.

"Hỗn loạn có tổ chức" giữa chảo lửa Caracas

Những thước phim ghi lại hiện trường cho thấy một khung cảnh nghẹt thở: ngay trước khi trực thăng tiếp đất, bầu trời bên trên khu phức hợp Fort Tiuna trở thành một chiến trường thực sự. Các máy bay tấn công của Mỹ quần thảo trên không, tạo ra những màn hỏa lực chéo dữ dội nhằm áp chế hệ thống phòng không của Venezuela.

Ông Wes Bryant, cựu thượng sĩ không quân Mỹ, người từng trực tiếp điều phối các đợt không kích chiến thuật, mô tả đòn đánh phủ đầu này bằng thuật ngữ "hỗn loạn có tổ chức". Mục tiêu là tạo ra sức ép tối đa để dọn đường cho lực lượng mặt đất. Tuy nhiên, khi yếu tố bất ngờ qua đi, đội hình rút quân buộc phải đối mặt với sự phản kháng mãnh liệt.

Tiếng súng nổ liên hồi vang lên trong các đoạn video được các chuyên gia vũ khí nhận định là âm thanh đặc trưng của pháo tự động 30mm từ trực thăng tấn công MH-60 Black Hawk phiên bản DAP. Đáp lại, hỏa lực phòng không từ mặt đất bắn trả quyết liệt vào màn đêm.

Chính trong bối cảnh hỗn loạn đó, khoảng 20 giây sau loạt đạn, một trực thăng vận tải Mỹ được ghi nhận đang hạ thấp độ cao, lao thẳng về phía khu nhà kiên cố của ông Maduro. Đây chính là thời điểm "tử huyệt" của toàn bộ chiến dịch. Theo ông Bryant, bất kỳ trực thăng nào cũng trở nên mong manh nhất trong một phút trước khi hạ cánh và một phút sau khi cất cánh.

Ông N.R. Jenzen-Jones, Giám đốc Armament Research Services, giải thích thêm rằng khi treo lơ lửng ở tốc độ chậm và sát mặt đất, các cỗ máy này dễ dàng trở thành mồi ngon cho mọi loại hỏa lực, kể cả những vũ khí thô sơ nhất như súng bộ binh bắn thẳng.

Đòn nghi binh và lộ trình xâm nhập

Thực tế, cuộc đột kích vào Fort Tiuna – tổ hợp quân sự lớn nhất Venezuela – không phải là một hành động ngẫu hứng mà đã được dọn đường từ trước đó nhiều giờ.

Rạng sáng ngày 3/1, cỗ máy chiến tranh của Mỹ bắt đầu khởi động với hơn 150 máy bay xuất kích từ 20 căn cứ khác nhau. Khoảng 1h30 sáng, bầu trời thành phố ven biển Higuerote, cách thủ đô 80km, rung chuyển bởi các tiếng nổ. Các hình ảnh định vị cho thấy mục tiêu là sân bay Higuerote, nơi đặt các tổ hợp tên lửa phòng không Buk-M2 nguy hiểm của Nga. Các chuyên gia nhận định Mỹ có thể đã sử dụng máy bay không người lái tấn công một chiều – một loại vũ khí chi phí thấp nhưng hiệu quả cao – để làm "mù" hệ thống radar và phòng không đối phương.

Khi bầu trời đã được mở lối, vào lúc 1h58 sáng, hai chiếc trực thăng vận tải hạng nặng MH-47 Chinook bắt đầu tiến vào thung lũng hẹp nơi đặt căn cứ Fort Tiuna. Chỉ ba phút sau, lúc 2h01, Tướng Không quân Mỹ Dan Caine xác nhận lực lượng Mỹ đã tiếp cận khu nhà.

Cuộc rút lui trong bóng tối

Các đoạn video phân tích cho thấy khoảnh khắc định mệnh khi ông Maduro dường như bị đưa ra khỏi lãnh thổ. Đúng 1 phút 44 giây sau khi hạ cánh, một đám bụi mù mịt bốc lên từ khu nhà, kèm theo đó là loạt rocket yểm trợ, chiếc Chinook vội vã cất cánh. Hai mươi giây sau, chiếc thứ hai nối đuôi rời đi.

Khác với lúc đến, hành trình rút lui diễn ra trong sự im lặng đáng sợ của ánh sáng. Một chiếc trực thăng vận tải được nhìn thấy tắt toàn bộ đèn, bám sát các sườn đồi để lẩn khuất vào bóng tối, tận dụng địa hình để tránh hỏa lực truy đuổi. Đến 4h29 sáng, toàn bộ lực lượng Mỹ đã rời khỏi không phận Venezuela, hướng về phía đông.

"Quả bom hẹn giờ" và rủi ro thảm khốc

Dù chiến dịch được tuyên bố thành công và phía Mỹ khẳng định không có thương vong, mức độ rủi ro của nhiệm vụ này là không thể phủ nhận. Fort Tiuna được ví như một pháo đài tự nhiên với đồi dốc bao quanh ba phía, tường cao và chốt gác dày đặc. Việc hạ cánh ngay tại sân nhà riêng của một Tổng thống – nơi ông Maduro từng ung dung uống cà phê với vợ trong các video tuyên truyền – là một quyết định táo bạo đến mức liều lĩnh.

Một tài liệu của Bộ Tư pháp Mỹ công bố sau đó cũng thừa nhận rằng lực lượng đặc nhiệm đã được cảnh báo về "sự kháng cự đáng kể". Tổng thống Donald Trump, trong cuộc họp báo sau sự kiện, đã không giấu giếm sự thật rằng: "Đây là một cuộc tấn công có thể đã diễn biến theo chiều hướng rất tệ. Chúng ta có thể đã mất rất nhiều người."

Phía Venezuela sau đó thông báo có 100 người thiệt mạng trong vụ việc. Nhìn lại toàn bộ quá trình, cựu thượng sĩ Bryant ví von chiến dịch này như một "quả bom hẹn giờ", nơi mà chỉ một sai sót nhỏ nhất cũng có thể đảo chiều lịch sử, biến một nhiệm vụ giải cứu thành một thảm kịch quân sự toàn diện.