2026 - Năm bản lề của thế giới và những "điểm nóng" trên toàn cầu?

Năm 2025 được đánh giá là giai đoạn chuyển đổi, còn 2026 đang dần trở thành năm then chốt của chương trình nghị sự toàn cầu. Chuyên gia Brett H. McGurk của CNN nhận định, đây là thời điểm nhiều quốc gia bước vào bước ngoặt mới. Cụ thể:

Venezuela tiếp tục nằm trong vòng xoáy bế tắc khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump triển khai hạm đội lớn nhất tại vùng biển Caribe và tây Đại Tây Dương kể từ thời kỳ đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh. Nhóm tác chiến gồm tàu sân bay, tàu khu trục, lực lượng đổ bộ, máy bay ném bom tàng hình và đặc nhiệm, với tuyên bố nhằm vào các mạng lưới buôn bán ma túy.

Đến nay, Mỹ đã thực hiện gần 30 cuộc tấn công mà không thông qua quốc hội hay tranh luận công khai. Tổng thống Donald Trump còn áp đặt phong tỏa quân sự để ngăn các chuyến dầu bị coi là bất hợp pháp, khiến căng thẳng leo thang. Theo ông McGurk, Mỹ kỳ vọng Tổng thống Nicolas Maduro tự nguyện rời bỏ quyền lực, song điều này khó xảy ra bởi sức ép kinh tế và đe dọa từ bên ngoài hiếm khi đủ để buộc một lãnh đạo như ông Maduro chấp nhận từ chức. Khi một phần lớn hải quân Mỹ áp sát Venezuela, số phận ông Maduro trong năm 2026 sẽ là dấu hỏi lớn.

Tại Ukraine, tháng 2/2026 đánh dấu năm thứ 5 xung đột với Nga. Đây có thể là thời điểm xoay chuyển khi cả hai bên đều tổn thất nặng, nhưng chưa sẵn sàng cho một thỏa thuận đột phá. Nga được dự báo tiếp tục tìm cách kiểm soát các vùng lãnh thổ mục tiêu, trong khi Ukraine trông đợi viện trợ kinh tế và quân sự từ phương Tây. Tổng thống Mỹ Donald Trump đang theo đuổi một thỏa thuận an ninh cho Kiev, đổi lại khả năng Ukraine phải nhượng bộ về lãnh thổ.

Israel bước vào năm 2026 với những lựa chọn mang tính bước ngoặt. Sau năm 2025 đạt nhiều kết quả quân sự tại Gaza và làm suy yếu Hamas, Hezbollah và cả Iran, quốc gia này lại chưa thể chuyển hóa thắng lợi trên chiến trường thành thành tựu chính trị – ngoại giao lâu dài. Nguyên nhân đến từ chia rẽ nội bộ và liên minh cầm quyền thiên hữu hẹp nhất lịch sử, do Thủ tướng Benjamin Netanyahu dẫn dắt.

Israel phải tổ chức bầu cử quốc hội trước ngày 26/10/2026, thậm chí sớm hơn nếu ngân sách không được thông qua. Nếu xuất hiện một liên minh ổn định và giảm bớt các thành phần cực đoan, cơ hội mở rộng Hiệp ước Abraham có thể tăng lên. Ngược lại, một cuộc bầu cử bế tắc sẽ khiến Israel bỏ lỡ thời cơ lịch sử.

Iran bước vào năm mới với nhiều gam màu xám. Sau khi Hamas tấn công Israel tháng 10/2023, Tehran bị cuốn vào vòng xoáy xung đột ngoài dự liệu. Nhiều tướng lĩnh thiệt mạng, lực lượng ủy nhiệm suy yếu, hệ thống phòng không bị phá hủy, chương trình hạt nhân đình trệ, còn Syria không còn là chỗ dựa vững chắc. Iran đồng thời chìm trong khó khăn kinh tế và thiếu nước nghiêm trọng, thậm chí có nguy cơ phải phân phối nước theo định mức tại thủ đô Tehran. Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, 86 tuổi, được cho là sức khỏe sa sút và chưa chỉ định người kế nhiệm, khiến bức tranh chính trị thêm bất ổn. Trong bối cảnh đó, nguy cơ Israel tiếp tục tấn công nếu Iran khôi phục chương trình hạt nhân vẫn hiện hữu.

Israel cũng bước vào năm 2026 với những lựa chọn mang tính sống còn. Năm 2025, quốc gia này đạt nhiều kết quả quân sự tại Gaza khi toàn bộ con tin còn sống được trả tự do và thỏa thuận ngừng bắn được triển khai. Nhiều thủ lĩnh của Hamas và Hezbollah bị tiêu diệt, trong khi Iran rơi vào thế yếu nhất kể từ năm 1979. Tuy nhiên, Israel chưa thể biến ưu thế quân sự thành thành tựu chính trị và ngoại giao lâu dài do nội bộ chia rẽ. 

Chính phủ liên minh hiện nay bị xem là một trong những liên minh hẹp nhất trong lịch sử và chịu ảnh hưởng lớn từ các đảng cực hữu. Israel buộc phải tổ chức bầu cử quốc hội trước ngày 26/10/2026. Kết quả bầu cử sẽ quyết định liệu quốc gia này có thể tận dụng cơ hội lịch sử để củng cố vị thế hay tiếp tục duy trì trạng thái mong manh và bất ổn.

Nhiều chuyên gia cho rằng năm 2026 không chỉ là giai đoạn tiếp nối biến động mà còn có thể trở thành thời điểm định hình trật tự mới của thế giới. Mỗi diễn biến tại Venezuela, Ukraine, Israel hay Iran đều có khả năng tạo ra hiệu ứng lan tỏa vượt xa phạm vi khu vực.