Bất đồng quan điểm về đề xuất thu phí tại "yết hầu" hàng hải Malacca

Ngày 22/4, Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa đã chính thức đưa ra ý tưởng thu phí quá cảnh đối với các tàu thuyền lưu thông qua eo biển Malacca. Theo ông Purbaya, bước đi này nhằm thực hiện chỉ đạo của Tổng thống Prabowo Subianto trong việc tận dụng tối đa lợi thế từ vị trí chiến lược của quốc gia trên bản đồ năng lượng và thương mại thế giới.

Ông Purbaya cho biết đề xuất này được gợi ý từ những gì đang diễn ra tại eo biển Hormuz dưới kế hoạch của Iran. Indonesia tin rằng việc áp dụng một cơ chế thu phí tương tự tại Malacca sẽ mang lại giá trị kinh tế đặc biệt lớn. Nguồn thu này, theo kế hoạch của Indonesia, sẽ không chỉ dành riêng cho họ mà được chia đều cho cả ba quốc gia dọc hành lang này là Indonesia, Malaysia và Singapore.

Tuy nhiên, tham vọng biến vị trí chiến lược thành nguồn thu trực tiếp của Indonesia đang đối mặt với sự chia rẽ sâu sắc trong khu vực. Ngay sau đề xuất của Indonesia, phía Singapore đã đưa ra phản hồi cứng rắn. Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan nhấn mạnh rằng eo biển Malacca phải luôn mở cửa cho mọi tàu thuyền và quốc gia này sẽ không ủng hộ bất kỳ nỗ lực nào có thể gây hạn chế quyền tự do hàng hải.

Đồng quan điểm với Singapore, chính phủ Malaysia cũng đã bày tỏ sự phản đối rõ rệt. Phía Malaysia khẳng định họ luôn giữ vững cam kết bảo đảm quyền tự do hàng hải và quá cảnh thông suốt qua eo biển này, thay vì áp đặt các rào cản về phí.

Sự tranh chấp về chính sách này đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận quốc tế bởi tầm quan trọng không thể thay thế của Malacca. Đây hiện là eo biển nhộn nhịp thứ hai hành tinh, chỉ đứng sau Hormuz, với hơn 60.000 lượt tàu qua lại mỗi năm. Việc nắm giữ khoảng 30% giao dịch thương mại toàn cầu khiến giá trị chiến lược của tuyến đường này được so sánh ngang hàng với các "huyết mạch" như kênh đào Suez hay Panama. Mọi thay đổi về quy định quá cảnh tại đây đều có thể gây ra những tác động dây chuyền đến thị trường năng lượng và hàng hóa thế giới.