Châu Âu đồng loạt lên tiếng cứng rắn về Greenland

Phát biểu ngày 20/1 tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh Liên minh châu Âu ủng hộ mạnh mẽ Greenland và Đan Mạch.

Theo bà, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của hai bên là nguyên tắc bất khả xâm phạm. Bà cho biết EU sẽ đẩy mạnh đầu tư quy mô lớn vào Greenland, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và Đan Mạch nhằm hỗ trợ phát triển kinh tế, hạ tầng, đồng thời làm việc với Mỹ cùng các đối tác khác về an ninh tại Bắc Cực.

Bà von der Leyen khẳng định châu Âu hoàn toàn cam kết với an ninh Bắc Cực và có chung mục tiêu với Mỹ. Theo bà, an ninh khu vực này chỉ có thể đạt được thông qua hợp tác, dẫn chứng việc Phần Lan bán tàu phá băng cho Mỹ như một minh họa cho sự sẵn sàng của các quốc gia NATO ở phía Bắc.

Liên quan tới những tuyên bố đe dọa áp thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump, bà cho rằng đó là một sai lầm và cảnh báo việc để căng thẳng leo thang chỉ mang lại lợi ích cho các đối thủ chiến lược. Bà khẳng định phản ứng của châu Âu trước mọi đe dọa nhằm vào Greenland sẽ kiên quyết, đoàn kết và tương xứng.

Cũng tại Davos, bà von der Leyen kêu gọi xây dựng một “hình thức độc lập mới của châu Âu” trong bối cảnh các cú sốc địa chính trị gia tăng, nhấn mạnh sự cần thiết phải đa dạng hóa quan hệ thương mại và củng cố các liên minh quốc tế.

Trong khi đó, Trung tướng Alexus Grynkewich, Tư lệnh tối cao lực lượng đồng minh NATO tại châu Âu, nhận định Greenland hiện đã trở thành một vấn đề mang tính chính trị. Tuy nhiên, ở góc độ quân sự, ông khẳng định NATO vẫn tập trung vào nhiệm vụ cốt lõi là răn đe và phòng thủ, sẵn sàng bảo vệ từng phần lãnh thổ của liên minh trước mọi hành động xâm chiếm.

Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis cũng lên tiếng cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm thay đổi hiện trạng của Greenland sẽ là thách thức trực tiếp đối với NATO. Ông nhấn mạnh Greenland là lãnh thổ của NATO và việc thay đổi hiện trạng này có thể mang tính “thảm họa”, thậm chí làm trầm trọng thêm mối quan hệ vốn đã căng thẳng giữa châu Âu và Mỹ.

Greenland là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, giữ vị trí chiến lược quan trọng và sở hữu trữ lượng tài nguyên khoáng sản lớn. Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nêu ý tưởng mua lại Greenland ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên, nhưng gần đây tỏ ra quyết liệt hơn khi khẳng định Mỹ “phải có Greenland vì lý do an ninh quốc gia”, đồng thời thông báo áp thuế đối với tám quốc gia châu Âu phản đối việc Mỹ kiểm soát hòn đảo.

Trước quốc hội tại Copenhagen, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tái khẳng định chủ quyền, bản sắc, biên giới và nền dân chủ của Đan Mạch cùng Greenland không phải là những điều có thể đem ra đàm phán. Bà cảnh báo cuộc khủng hoảng ngoại giao liên quan đến tham vọng kiểm soát Greenland của Mỹ có thể còn diễn biến phức tạp hơn, đồng thời nhấn mạnh nếu có bất kỳ ai khởi động một cuộc chiến thương mại với châu Âu, châu Âu chắc chắn sẽ đáp trả.