Trong một diễn biến mới nhất làm gia tăng căng thẳng ngoại giao giữa Mỹ và châu Âu, Tổng thống Donald Trump đã từ chối loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự để giành quyền kiểm soát Greenland.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu trước truyền thông vào ngày 19/1, nhà lãnh đạo Mỹ chỉ đưa ra câu trả lời ngắn gọn “Không bình luận” khi hãng tin NBC News đặt câu hỏi về việc liệu ông có sẵn sàng dùng vũ lực đối với hòn đảo chiến lược này hay không.

Thay vì xoa dịu dư luận, Tổng thống Trump tiếp tục hướng mũi dùi về phía các đồng minh, cho rằng châu Âu nên dành sự quan tâm cho cuộc xung đột tại Ukraine thay vì can thiệp vào vấn đề Greenland. Ông đồng thời tái khẳng định quyết tâm áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế mạnh tay. Cụ thể, Washington dự kiến sẽ áp thêm 10% thuế đối với hàng hóa từ một loạt quốc gia như Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan từ ngày 1/2. Mức thuế này có thể tăng vọt lên 25% vào tháng 6 nếu Mỹ không đạt được một thỏa thuận như ý muốn liên quan đến hòn đảo này.

Tuy nhiên, tham vọng của người đứng đầu Nhà Trắng đang vấp phải những rào cản pháp lý cứng rắn từ các nhà lập pháp trong nước. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson khẳng định Tổng thống không thể đơn phương phát động một chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Greenland mà thiếu đi sự phê chuẩn của Quốc hội. Trích dẫn Hiến pháp Mỹ, ông Johnson nhấn mạnh rằng quyền tuyên bố chiến tranh thuộc về cơ quan lập pháp và ông "không thể hình dung ra kịch bản" Mỹ tuyên chiến với vùng lãnh thổ này.

Dù thừa nhận Tổng thống có quyền hạn rộng rãi theo Điều II của Hiến pháp để hành động vì lợi ích quốc gia với tư cách Tổng tư lệnh, nhưng ông Johnson lưu ý rằng bất kỳ sự can thiệp quy mô lớn nào cũng bắt buộc phải có sự tham gia của Quốc hội. Ông cũng bác bỏ những so sánh giữa tình hình Greenland với các hành động của Mỹ tại Venezuela trước đây, khẳng định Mỹ chưa từng chiếm đóng hay tuyên chiến với quốc gia Nam Mỹ này.

Về phía Đan Mạch và chính quyền sở tại, cả hai đều đưa ra những cảnh báo nghiêm trọng, yêu cầu Washington tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ. Greenland, vốn là thuộc địa của Đan Mạch cho đến năm 1953 và hiện là vùng tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch từ năm 2009, đang trở thành tâm điểm của một cuộc tranh chấp chủ quyền căng thẳng. Trong khi ông Trump kiên quyết cho rằng việc sáp nhập Greenland là yếu tố then chốt cho an ninh quốc gia Mỹ, thì cộng đồng quốc tế và các nhà lãnh đạo châu Âu vẫn đang nỗ lực bảo vệ quyền tự quyết của hòn đảo này trước áp lực từ phía Washington.