Châu Âu: Hơn 10.000 người tử vong do đợt nắng nóng lịch sử

Một đợt thời tiết cực đoan vừa giáng đòn nặng nề xuống các quốc gia khu vực phía tây lục địa già. Theo số liệu thống kê y tế mới nhất, cái nóng gay gắt đỉnh điểm bùng phát vào cuối tháng 6 đã để lại những hậu quả vô cùng tàn khốc về cả con người lẫn hệ thống an sinh xã hội tại đây.

Dữ liệu được mạng lưới EuroMOMO – đơn vị nhận sự hỗ trợ trực tiếp từ Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu cùng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – tổng hợp từ 27 quốc gia châu Âu đã phác thảo nên một bức tranh vô cùng ảm đạm. Chỉ tính riêng trong tuần lễ từ ngày 22 đến ngày 28 tháng 6, khi đợt nắng nóng chạm đỉnh, số ca tử vong vượt mức tại các quốc gia này đã tăng đột biến lên tới 10.650 trường hợp.

Xu hướng tăng vọt này diễn ra ngay sau chuỗi 8 tuần trước đó khi tỷ lệ tử vong trung bình tại đây luôn thấp hơn khoảng 500 ca mỗi tuần so với mức thông thường. Các chuyên gia y tế cho biết, các con số thống kê này bao gồm mọi nguyên nhân tử vong chứ không riêng gì các trường hợp trực tiếp do nhiệt độ, song không có bất kỳ yếu tố lớn nào khác ngoài thời tiết cực đoan có thể lý giải cho sự đột biến này.

Trong số hơn 10.000 người tử vong được ghi nhận, có đến hơn 9.000 nạn nhân là những người cao tuổi từ 65 tuổi trở lên. Y học xác định nhiệt độ cực cao có khả năng tước đi sinh mạng con người thông qua việc gây ra tình trạng sốc nhiệt nguy hiểm, hoặc kích thích làm trầm trọng thêm các căn bệnh nền mãn tính sẵn có liên quan đến tim mạch và hệ hô hấp. Điều này biến người cao tuổi trở thành một trong những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và chịu tác động nặng nề nhất trước thiên tai.

Đánh giá về cục diện thảm khốc này, ông Lasse Vestergaard, bác sĩ trưởng tại Viện Huyết thanh Statens của Đan Mạch (nơi đặt trụ sở của EuroMOMO), đã bày tỏ sự lo ngại sâu sắc. Ông khẳng định lượng ca tử vong lớn xuất hiện vào thời điểm này trong năm là một hiện tượng hết sức bất thường và có tỷ lệ vượt mức thực sự rất cao. Vị chuyên gia này nhấn mạnh rằng rất khó để giải thích cho sự mất mát to lớn này bằng bất kỳ nguyên nhân nào khác ngoài sự bủa vây của cái nóng cực đoan.

Dưới góc nhìn chuyên môn, các nhà khoa học đồng loạt đưa ra nhận định rằng đợt thiên tai tàn khốc vào cuối tháng 6 sẽ hầu như không thể xảy ra nếu không có sự tác động từ quá trình biến đổi khí hậu do chính con người gây ra. Chính hệ quả từ biến đổi khí hậu toàn cầu đang đẩy các đợt nắng nóng cực đoan xuất hiện với tần suất ngày một dày đặc hơn, đồng thời gia tăng mức độ dữ dội và tàn phá của chúng qua từng năm.

Sức nóng khủng khiếp không chỉ cướp đi sinh mạng con người mà còn trực tiếp châm ngòi cho sự hỗn loạn trong đời sống sinh hoạt. Tại Pháp, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh, hàng loạt kỷ lục về nhiệt độ đã chính thức bị xô đổ. Thiên tai làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung cấp lưới điện diện rộng, đồng thời buộc hệ thống các trường học phải đồng loạt đóng cửa khẩn cấp để bảo đảm an toàn cho học sinh.

Mặc dù quy định của EuroMOMO là không công bố cụ thể số ca tử vong vượt mức của từng quốc gia riêng lẻ, nhưng tổ chức này lưu ý rằng Pháp và Bỉ là hai cái tên duy nhất tại châu Âu ghi nhận mức tử vong rơi vào trạng thái vượt mức rất cao trong tuần cuối của tháng 6. Đặc biệt tại Bỉ, tỷ lệ tử vong vượt mức trong đợt thiên tai này đã chính thức chạm mốc cao nhất trong số bất kỳ đợt nắng nóng nào từng được ghi nhận kể từ khi nước này bắt đầu thiết lập các số liệu thống kê vào năm 2000.

Bên cạnh đó, một nghiên cứu khoa học độc lập được công bố tuần trước cũng đưa ra ước tính đáng báo động khi có tới khoảng 2.700 người đã thiệt mạng vì các nguyên nhân liên quan trực tiếp đến nhiệt độ tính riêng tại khu vực Anh và xứ Wales, tính gộp trong các đợt nắng nóng kéo dài suốt từ tháng 5 và tháng 6. Hiện tại, dữ liệu chung của EuroMOMO vẫn đang được tiếp tục cập nhật và có thể sẽ được điều chỉnh khi có thêm nhiều báo cáo chi tiết từ các quốc gia gửi về trong những tuần tới.