Một đợt nắng nóng cực đoan và chưa từng có tiền lệ đang càn quét khắp châu Âu, để lại những hậu quả nặng nề về người và tài sản.

Khối không khí nóng đang có xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ về phía Đông, khiến hàng loạt quốc gia rơi vào tình trạng báo động. Theo cảnh báo mới nhất từ Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, cuộc khủng hoảng thời tiết đầu mùa hè này đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người vượt mức dự kiến. Tính từ ngày 21/6, số ca tử vong vượt mức có liên quan đến nắng nóng tại châu lục này đã vượt ngưỡng 1.300 trường hợp.  

29-1782737976-1300-nguoi-chet-o-chau-au-lien-quan-den-nang-nong
Một du khách đi dạo tại Paris (Pháp) (Ảnh: Reuters)

Đáng chú ý, Pháp đang là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Bộ Y tế Pháp công bố dữ liệu cho thấy kể từ ngày 24/6, số ca tử vong tại nước này đã cao hơn khoảng 1.000 ca so với các tháng trước. Phần lớn nạn nhân là những người cao tuổi từ 65 tuổi trở lên. Đáng báo động hơn, tỷ lệ người qua đời ngay tại nhà riêng đã tăng vọt tới 40% trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm.

Bên cạnh đó, áp lực giải nhiệt cũng dẫn đến những tai nạn thương tâm. Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nunez cho biết đã có ít nhất 74 người bị chết đuối trên toàn quốc kể từ khi đợt nắng nóng bắt đầu, với nguyên nhân chủ yếu đến từ việc người dân tự phát đi bơi tại các khu vực không có lực lượng cứu hộ như sông, hồ, ao.

Sự khắc nghiệt của thời tiết thể hiện rõ qua những con số biết nói tại các trạm khí tượng. Đức vừa trải qua ngày nóng nhất trong lịch sử liên tiếp ba ngày liền. Vào lúc 16h ngày 28/6, trạm khí tượng tại thị trấn Coschen thuộc bang Brandenburg, sát biên giới Ba Lan, đã ghi nhận mức nhiệt lên tới 41,7 độ C. Tại Cộng hòa Czech, kỷ lục nhiệt độ cũng bị phá vỡ trong hai ngày liên tiếp khi trạm Doksany ở phía Bắc thủ đô Prague chạm mốc 41,1 độ C. Ba Lan cũng không ngoại lệ khi lần đầu tiên trong lịch sử chứng kiến kỷ lục nhiệt độ quốc gia bị xô đổ với mức 40,5 độ C được ghi nhận tại thị trấn Slubice.  

Lý giải về hiện tượng cực đoan này, tổng giám đốc WHO thẳng thắn chỉ ra rằng biến đổi khí hậu chính là thủ phạm cốt lõi đẩy các hiện tượng thời tiết vốn đã khắc nghiệt nay càng trở nên trầm trọng hơn. Ông nhấn mạnh một thực trạng đáng lo ngại: "Châu Âu hiện là lục địa nóng lên nhanh nhất thế giới, với tốc độ cao gấp đôi mức trung bình toàn cầu".

Hệ quả là những đợt nắng nóng khủng khiếp trước đây vốn được coi là "trăm năm có một" thì giờ đây lại đang lặp lại gần như mỗi năm. Tình hình càng trở nên thách thức hơn khi cơ sở hạ tầng tại châu Âu từ nhà ở, nơi làm việc cho đến trường học vốn không được thiết kế để chống chọi với mức nhiệt độ cực đại như hiện tại, biến "căng thẳng nhiệt" trở thành một "kẻ giết người thầm lặng" đúng nghĩa.

Nhiều quốc gia đã buộc phải áp dụng các biện pháp khẩn cấp và quyết liệt để bảo vệ người dân. Khắp nơi, mạng lưới điện nội địa đang rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng, trong khi vô số trường học phải thông báo đóng cửa.

Tại Hà Lan, ban tổ chức đã phải hủy bỏ lễ hội âm nhạc Defqon.1 vào ngày 25/6 ngay sau khi giới chức trách ban bố cảnh báo đỏ về nắng nóng. Tại thủ đô Paris của Pháp, chính quyền cũng đưa ra quyết định hủy bỏ cuộc diễu hành Pride của thành phố và nghiêm cấm việc uống đồ uống có cồn mang đi tại các khu vực công cộng nhằm giảm thiểu tối đa áp lực cho lực lượng cấp cứu y tế.  

Trước những diễn biến phức tạp và hệ lụy ngày càng sâu sắc của biến đổi khí hậu, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đã đưa ra lời kêu gọi khẩn thiết tới chính phủ các nước châu Âu. Ông yêu cầu các quốc gia phải nhanh chóng kích hoạt và triển khai toàn diện các kế hoạch hành động về sức khỏe ứng phó với nắng nóng, coi đây là nhiệm vụ cốt lõi để che chở và bảo vệ tính mạng người dân.

PV (SHTT)