Trong bối cảnh tiến trình đàm phán giữa Washington và Tehran đang có dấu hiệu chững lại, Moscow vừa tái khẳng định sẵn sàng đóng vai trò bên thứ ba để tiếp nhận và lưu giữ số uranium đã làm giàu của Iran.
14-1776158160-diem-nghen-hat-nhan-my-iran-nga-ngo-y-giu-ho-kho-uranium-bi-an

Chia sẻ với hãng thông tấn RIA Novosti vào ngày 13/4, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tiết lộ Nga đã nhiều lần chủ động đề xuất phương án tiếp nhận lượng uranium của Iran. Theo ông Peskov, sáng kiến này từng được đích thân Tổng thống Vladimir Putin đưa ra trong các cuộc trao đổi trực tiếp với giới chức Mỹ và lãnh đạo các quốc gia Trung Đông. Dù đến nay vẫn chưa ghi nhận động thái phản hồi cụ thể nào từ các bên liên quan, đại diện Điện Kremlin nhấn mạnh Moscow vẫn luôn để ngỏ cánh cửa cho giải pháp này.

Đề xuất của Nga được đưa ra ngay sau khi vòng đàm phán cuối tuần qua giữa Mỹ và Iran không đạt được kết quả như kỳ vọng. Trước tình hình đó, ông Peskov không giấu được sự lo ngại về nguy cơ xung đột tiếp tục kéo dài, đồng thời khẳng định Moscow luôn sẵn sàng góp sức vào các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng. Với vị thế là quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, Nga tin rằng việc họ tiếp nhận kho uranium sẽ là một phần quan trọng để hạn chế chương trình hạt nhân của Tehran và xoa dịu tình hình khu vực.

Tâm điểm của các cuộc đàm phán hiện nay xoay quanh "khối tài sản" khoảng 400 kg uranium mà Iran đang sở hữu. Đáng lo ngại, số uranium này đã được làm giàu tới mức 60% – một tỷ lệ tiến rất sát ngưỡng 90% cần thiết để chế tạo vũ khí. Đây chính là "hòn đá tảng" ngáng đường các cuộc đối thoại và là mối bận tâm hàng đầu của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Lập trường của Washington tỏ ra vô cùng cứng rắn. Phó tổng thống JD Vance tuyên bố rõ ràng rằng Mỹ không chỉ muốn ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, mà còn nhắm tới việc thiết lập các cơ chế vững chắc để triệt tiêu hoàn toàn khả năng làm giàu uranium của Tehran trong tương lai. Ông Vance nhấn mạnh rằng giải pháp minh bạch và dễ giám sát nhất là phải đưa toàn bộ số uranium nói trên ra khỏi lãnh thổ quốc gia Hồi giáo này.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa hai bên vẫn còn rất lớn. Dẫn các nguồn tin thạo cận, tờ NYTimes cho biết trong các cuộc gặp gỡ tại Islamabad, Mỹ đã yêu cầu Iran phải đóng băng hoạt động làm giàu uranium trong suốt 20 năm, nhưng Tehran chỉ chấp thuận mức thời hạn 5 năm. Quan trọng hơn, cả hai vẫn chưa thể tìm được tiếng nói chung về số phận của kho uranium.

Câu chuyện càng trở nên phức tạp và bí ẩn hơn khi nhìn lại sự kiện hồi tháng 6/2025. Trong đợt xung đột vũ trang khốc liệt kéo dài 12 ngày, liên quân Mỹ và Israel đã dội hỏa lực vào hàng loạt cơ sở hạt nhân của Iran, sau đó tuyên bố đã phá hủy thành công năng lực làm giàu uranium của nước này. Mặc dù vậy, một câu hỏi lớn vẫn đang bị bỏ ngỏ và thu hút sự chú ý của toàn cầu: 400 kg uranium đã làm giàu ở mức độ cao của Iran hiện đang được cất giấu ở đâu?

QT (SHTT)