Sau khi vòng đàm phán lịch sử tại Islamabad kết thúc mà không mang lại kết quả như kỳ vọng, những tín hiệu mới nhất cho thấy Washington và Tehran vẫn chưa từ bỏ hy vọng vào con đường ngoại giao. Theo các nguồn tin ngoại giao và giới chức Mỹ, hai bên đang tích cực phối hợp để có thể tiến tới vòng đàm phán thứ hai, dự kiến diễn ra ngay trong ngày 16/4 tới.

Bối cảnh hiện nay vô cùng khẩn trương khi lệnh ngừng bắn hai tuần – có hiệu lực từ ngày 8/4 – đang dần đi đến những ngày cuối. Pakistan, quốc gia đóng vai trò nước chủ nhà cho vòng đàm phán đầu tiên, đã chính thức đề xuất tổ chức vòng tiếp theo để kịp thời đạt được thỏa thuận trước khi lệnh ngừng bắn hết hạn. Bên cạnh Islamabad, Geneva cũng đang được một quan chức Mỹ nhắc đến như một lựa chọn tiềm năng cho địa điểm gặp mặt.

14-1776140943-no-luc-tim-kiem-hoa-binh-my-va-iran-huong-toi-vong-dam-phan-thu-hai
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf gặp Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tại Islamabad. Ảnh: Reuters.

Trở ngại lớn nhất sau 21 giờ thảo luận căng thẳng tại Pakistan vừa qua chính là sự bất đồng về các điều khoản then chốt, bao gồm quyền kiểm soát eo biển chiến lược Hormuz và chương trình làm giàu uranium của Iran. 

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người dẫn đầu phái đoàn Washington, cho biết cuộc trao đổi trước đó dù tích cực nhưng đã phải tạm dừng. Lý do là các đại diện Iran, dẫn đầu bởi Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, chưa có đủ thẩm quyền để chốt thỏa thuận cuối cùng mà cần quay về Tehran để xin ý kiến chỉ đạo từ cấp cao hơn.

Về phía Iran, Tổng thống Masoud Pezeshkian đã khẳng định lập trường sẵn sàng chấp nhận một "thỏa thuận cân bằng và công bằng" vì mục tiêu hòa bình khu vực. Tuy nhiên, ông Pezeshkian cũng thẳng thắn chỉ trích "tiêu chuẩn kép" của Mỹ là rào cản chính và yêu cầu Washington phải tuân thủ nghiêm túc các khuôn khổ pháp lý quốc tế.

Phản hồi lại quan điểm này, Phó Tổng thống JD Vance nhấn mạnh rằng quả bóng trách nhiệm hiện đang nằm trên sân của Tehran. Mỹ đã nêu rõ những điều khoản bắt buộc cũng như các điểm có thể linh hoạt nhượng bộ. Washington yêu cầu một cam kết dứt khoát từ Iran về việc không phát triển vũ khí hạt nhân. "Nếu Iran sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đó, đây có thể là một thỏa thuận rất tốt cho cả hai nước," ông Vance khẳng định.

Dù chưa đạt được đồng thuận, việc cả hai bên vẫn duy trì kênh liên lạc và nỗ lực thiết lập vòng đàm phán tiếp theo là một minh chứng cho thấy mong muốn ngăn chặn xung đột leo thang. Kết quả của vòng đàm phán ngày 16/4, nếu được diễn ra, sẽ đóng vai trò quyết định cho tương lai an ninh của toàn khu vực trong thời gian tới.