Thế giới
28/10/2026 09:06Điều gì xảy ra nếu con người tìm thấy sự sống ngoài Trái đất?
Theo đài BBC, có những khám phá khoa học không chỉ giúp mở rộng tri thức, mà còn tạo ra sự thay đổi sâu sắc trong nhận thức của con người khi chúng cho nhân loại thấy quy mô của vũ trụ và vị trí của mình trong đó.
Một trong những thời khắc như vậy là khi các tàu vũ trụ lần đầu tiên gửi về những hình ảnh của Trái đất. Một bước ngoặt khác là phát hiện sự sống ở một thế giới khác. Khả năng này đang tiến gần hơn một chút sau thông tin mới nhất rằng các nhà khoa học đã phát hiện dấu hiệu của một loại khí trên hành tinh mang tên K2-18b. Trên Trái đất, loại khí này do các sinh vật biển đơn giản tạo ra.
Theo nhà khoa học đứng đầu nhóm nghiên cứu, triển vọng thực sự tìm thấy sự sống ngoài hành tinh, đồng nghĩa với việc chúng ta không đơn độc trong vũ trụ, có thể không còn quá xa vời.
“Đây có thể coi là một trong những câu hỏi lớn nhất có thể đặt ra về những vấn đề căn bản và chúng ta có thể đang đứng trước ngưỡng cửa tìm ra câu trả lời”, Giáo sư Nikku Madhusudhan thuộc Viện Thiên văn học, Đại học Cambridge cho biết.
Tuy nhiên, tất cả những điều này cũng đặt ra nhiều câu hỏi hơn, trong đó có vấn đề "Nếu tìm thấy sự sống trên một thế giới khác, điều đó sẽ thay đổi loài người như thế nào?".
Tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất
Giáo sư Madhusudhan hy vọng sẽ thu thập đủ dữ liệu trong vòng 2 năm tới để chứng minh một cách chắc chắn rằng ông thực sự đã phát hiện các dấu hiệu sinh học quanh hành tinh K2-18b. Tuy nhiên, ngay cả khi đạt được mục tiêu này, khám phá cũng sẽ không dẫn đến những màn ăn mừng rầm rộ về việc tìm thấy sự sống ở một thế giới khác. Thay vào đó, nó sẽ mở đầu cho một cuộc tranh luận khoa học nghiêm túc khác về khả năng các dấu hiệu sinh học này được tạo ra bằng những quá trình phi sinh học.
Theo Giáo sư Catherine Heymans thuộc Đại học Edinburgh, khi ngày càng có nhiều dữ liệu được thu thập từ khí quyển của các hành tinh khác và các nhà hóa học không tìm được lời giải thích thay thế cho những dấu hiệu sinh học, giới khoa học sẽ dần chuyển sang đồng thuận rằng sự sống có khả năng tồn tại ở những thế giới khác.
Xe tự hành ExoMars của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), dự kiến được phóng vào năm 2028, sẽ khoan sâu xuống bề mặt sao Hỏa để tìm kiếm dấu hiệu sự sống trong quá khứ và có thể cả hiện tại.
Sứ mệnh Tianwen-3 của Trung Quốc, cũng dự kiến được phóng vào năm 2028, được thiết kế để thu thập mẫu vật và đưa chúng về Trái đất vào năm 2031.
Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) và ESA đều đang có các tàu vũ trụ trên đường tới những mặt trăng băng giá của sao Mộc, nhằm xác định liệu có tồn tại nước, thậm chí những đại dương rộng lớn bên dưới bề mặt băng giá của chúng hay không.
Tuy nhiên, các tàu vũ trụ này không được thiết kế để trực tiếp tìm kiếm sự sống. Thay vào đó, những sứ mệnh này tạo tiền đề cho các chuyến thám hiểm trong tương lai, theo lời Giáo sư Michele Dougherty thuộc Đại học Imperial College London.
NASA cũng đang lên kế hoạch đưa một tàu vũ trụ mang tên Dragonfly hạ cánh xuống Titan, một trong những mặt trăng của sao Thổ vào năm 2034. Đây là một thế giới kỳ lạ, được cho là có các hồ và đám mây chứa những hợp chất giàu carbon. Những hợp chất này tạo nên màn sương mù màu cam kỳ ảo bao phủ Titan. Cùng với nước, các hợp chất đó được cho là những thành phần cần thiết để sự sống hình thành.
Làm suy giảm quan niệm về vị thế đặc biệt của con người
Việc phát hiện các dạng sống đơn giản không đồng nghĩa với việc những dạng sống phức tạp hơn cũng tồn tại ngoài Trái đất.
Giáo sư Madhusudhan tin nếu được xác nhận, sự sống đơn giản có thể “khá phổ biến” trong thiên hà. Tuy nhiên, ông cho rằng quá trình chuyển từ sự sống đơn giản sang sự sống phức tạp là một bước tiến lớn và vẫn còn nhiều câu hỏi chưa có lời giải đáp. “Bước tiến đó diễn ra như thế nào? Những điều kiện nào chi phối quá trình này? Chúng ta chưa biết và sau đó việc tiến tới sự sống thông minh lại là một bước tiến lớn khác”, ông Madhusudhan nói.
Tiến sĩ Robert Massey, Phó giám đốc điều hành Hiệp hội Thiên văn Hoàng gia Anh nhận định việc phát hiện ngay cả những dạng sống đơn giản ngoài Trái đất cũng sẽ là chương mới nhất trong quá trình làm suy giảm vị thế trung tâm của nhân loại trong vũ trụ. Theo ông, cách đây nhiều thế kỷ, con người tin rằng mình ở trung tâm vũ trụ. Tuy nhiên, qua mỗi khám phá thiên văn học, nhân loại lại nhận ra mình ngày càng xa rời vị trí đó.
“Tôi cho rằng việc phát hiện sự sống ở nơi khác sẽ càng làm suy giảm quan niệm rằng chúng ta là độc nhất vô nhị”, ông Massey bày tỏ.
Theo Giáo sư Madhusudhan, thay vì gây ra nỗi sợ hãi, việc phát hiện sự sống ngoài hành tinh sẽ mang đến hy vọng. “Điều đó sẽ thay đổi căn bản tâm lý con người, cách chúng ta nhìn nhận chính mình và những người khác. Mọi rào cản về ngôn ngữ, chính trị và địa lý sẽ dần tan biến khi chúng ta nhận ra rằng tất cả đều là một. Điều đó sẽ đưa chúng ta đến gần nhau hơn. Đó sẽ là một bước tiến nữa trong quá trình tiến hóa của nhân loại”, Giáo sư Madhusudhan nhấn mạnh.
Theo Hoài Linh (VietNamNet)
Bài đọc nhiều
