Thủ tướng Đức Friedrich Merz vừa chính thức đưa ra những nhận định về việc Berlin đang xem xét khả năng tự chế tạo vũ khí hạt nhân. Động thái này được xem là một bước đi mang tính đột phá nhằm củng cố "ô hạt nhân" cho toàn bộ khu vực châu Âu trong bối cảnh tình hình an ninh thế giới có nhiều biến động.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Ảnh: DW

Dẫn nguồn từ báo New York Post ngày 1/2, Thủ tướng Friedrich Merz đã tiết lộ thông tin này trong bài phát biểu quan trọng trước Quốc hội Đức vào tuần trước. Theo ông Merz, chính phủ Đức hiện đang tiến hành các cuộc thảo luận với nhiều đối tác chiến lược nhằm tìm kiếm giải pháp chung để mở rộng năng lực răn đe hạt nhân tại "lục địa già".

Hiện nay, trong khối các quốc gia châu Âu, Anh và Pháp là hai cái tên duy nhất sở hữu kho vũ khí hạt nhân riêng biệt. Việc Đức – nền kinh tế đầu tàu của khu vực – tham gia vào tiến trình này cho thấy một nỗ lực mới nhằm giảm bớt sự phụ thuộc quá mức vào các lá chắn an ninh từ bên ngoài. Tuy nhiên, Thủ tướng Merz cũng trấn an dư luận khi khẳng định: “Những cuộc thảo luận mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu. Sẽ không có bất kỳ quyết định vội vã nào được đưa ra và lộ trình này hoàn toàn không mâu thuẫn với cơ chế chia sẻ hạt nhân hiện có với Mỹ”.

Sự thay đổi trong tư duy chiến lược của Berlin được cho là chịu ảnh hưởng lớn từ những biến động tại Washington. Suốt nhiều thập kỷ, các quốc gia châu Âu luôn duy trì trạng thái an ninh dưới sự bảo hộ từ kho vũ khí hạt nhân của Mỹ. Thế nhưng, theo nhận định của giới quan sát trên New York Post, niềm tin vào sự phụ thuộc này đã dần trở nên lung lay kể từ khi Tổng thống Donald Trump chính thức quay trở lại Nhà Trắng vào năm ngoái. Chính thực tế này đã thôi thúc các nhà lãnh đạo Đức phải tính đến những kịch bản tự cường về mặt quốc phòng.

Dù khát vọng tăng cường an ninh đang hiện hữu, nhưng con đường để Berlin sở hữu vũ khí hạt nhân vẫn phải đối mặt với những rào cản pháp lý quốc tế vô cùng khắt khe. Theo lịch sử, Đức đang bị ràng buộc bởi Hiệp ước Hai cộng Bốn – văn kiện pháp lý quan trọng mở đường cho việc tái thống nhất đất nước vào đầu những năm 1990, trong đó quy định rõ việc cấm Berlin phát triển loại vũ khí này.

Bên cạnh đó, Đức cũng là quốc gia thành viên ký kết Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân như nhiều nước khác trên thế giới. Do đó, tuyên bố của Thủ tướng Friedrich Merz không chỉ là một kế hoạch quân sự đơn thuần, mà còn là một bài toán ngoại giao phức tạp mà chính quyền Đức cần phải giải quyết nếu muốn thực hiện hóa tham vọng đưa Berlin trở thành một thực thể hạt nhân mới tại châu Âu.