Trong một nỗ lực ngoại giao không mệt mỏi suốt 72 giờ qua, bốn quốc gia Ả Rập đã chính thức lộ diện với tư cách là những bên trung gian hòa giải, giúp ngăn chặn một cuộc đụng độ quân sự trực tiếp giữa Washington và Tehran.

Theo nguồn tin từ một quan chức vùng Vịnh được hãng CNN dẫn lại, liên minh bao gồm Qatar, Oman, Ả Rập Xê Út và Ai Cập đã đóng vai trò quyết định trong việc hạ nhiệt "chảo lửa" Trung Đông. Nhóm quốc gia này đã đồng loạt gửi thông điệp tới Washington, kêu gọi chính quyền Tổng thống Trump kiềm chế các hành động tấn công quân sự nhắm vào Iran. Các nước này cảnh báo rằng bất kỳ sai lầm nào cũng có thể dẫn đến thảm họa về an ninh và kinh tế, gây hệ lụy không chỉ cho khu vực mà còn cho chính lợi ích của nước Mỹ.

"Việc Washington lắng nghe các thông điệp từ đồng minh vùng Vịnh là điều vô cùng quan trọng", vị quan chức này nhấn mạnh, đồng thời khẳng định các đối tác này chính là trọng tâm trong chương trình nghị sự đối ngoại của Tổng thống Donald Trump.

Lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei và Tổng thống Mỹ Trump. Ảnh: ABC News

Song song với việc thuyết phục Mỹ, "bộ tứ" này cũng thực hiện chiến lược gây áp lực lên phía Tehran. Iran đã nhận được cảnh báo đanh thép rằng mọi cuộc tấn công vào các cơ sở của Mỹ tại vùng Vịnh sẽ phá hủy hoàn toàn mối quan hệ giữa nước này với các quốc gia láng giềng, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng không thể cứu vãn.

Các vòng đàm phán cấp tập trong 3 ngày qua được cho là tập trung vào hai mục tiêu cốt lõi: tiết chế các phát ngôn cứng rắn trước công chúng và tuyệt đối tránh những động thái quân sự có thể kích ngòi nổ bất ổn. Đặc biệt, Qatar – quốc gia có truyền thống trung gian hòa giải trong các cuộc xung đột tại Gaza – một lần nữa khẳng định vị thế "con thoi" quan trọng của mình trong việc kết nối hai đối thủ vốn đang ở bên bờ vực chiến tranh.

Những nỗ lực ngoại giao bền bỉ này dường như đã mang lại kết quả cụ thể. Trước đó, Tổng thống Trump từng cân nhắc nghiêm túc phương án dùng binh và cam kết sẽ can thiệp để bảo vệ người biểu tình tại Iran. Tuy nhiên, đến ngày 14/1, cục diện đã thay đổi hoàn toàn khi người đứng đầu Nhà Trắng cho biết ông đã nhận được các đảm bảo rằng Iran hủy bỏ kế hoạch hành quyết những người biểu tình đang bị giam giữ.