Ngày 9/4, truyền thông chính thức của Iran đồng loạt đưa tin về sự ra đi của ông Kamal Kharazi – một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất trong hệ thống chính trị và hoạch định chính sách đối ngoại của Tehran. Vị cố vấn cấp cao của Lãnh tụ Tối cao đã không thể qua khỏi sau những vết thương quá nặng từ cuộc không kích hiệp đồng giữa Mỹ và Israel.
10-1775795441-iran-mat-di-kien-truc-su-doi-ngoai-co-van-kamal-kharazi-thiet-mang-sau-cuoc-khong-kich-cua-my-va-israel

Cái chết của ông Kharazi là hệ quả trực tiếp từ một chiến dịch không kích do lực lượng Mỹ và Israel phối hợp thực hiện nhắm thẳng vào nhà riêng của ông hồi đầu tháng này. Cuộc tấn công không chỉ khiến vị cố vấn kỳ cựu bị thương nguy kịch mà còn cướp đi sinh mạng của vợ ông ngay tại hiện trường. 

Truyền thông chính thức của Iran đã trang trọng thông báo về sự ra đi của ông, sử dụng cụm từ "tử vì đạo" để tôn vinh những đóng góp của một nhân vật đã dành trọn đời mình cho sự nghiệp ngoại giao và an ninh quốc gia của đất nước Hồi giáo.

Nhìn lại sự nghiệp của Kamal Kharazi, người ta thấy hiện thân của một hành trình ngoại giao dày dạn và đầy bản lĩnh. Trước khi trở thành người đứng đầu Hội đồng Chiến lược về Quan hệ Quốc tế – một cơ quan then chốt thuộc Bộ Ngoại giao – ông đã từng đảm nhiệm những trọng trách quan trọng nhất tại các diễn đàn quốc tế. 

Từng là đặc phái viên của Iran tại Liên hợp quốc ở New York, ông mang theo sự hiểu biết sâu sắc về tư duy phương Tây để phục vụ lợi ích quốc gia. Giai đoạn từ năm 1997 đến 2005, dưới thời Tổng thống Mohammad Khatami, ông giữ cương vị Ngoại trưởng, đóng vai trò then chốt trong việc định hình hình ảnh của Iran trên bản đồ thế giới.

Tầm ảnh hưởng của ông Kharazi không hề suy giảm theo thời gian hay sau những biến động của các đời lãnh đạo. Ông từng là "cánh tay phải" về chính sách đối ngoại cho cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. 

Sau khi ông Ali Khamenei thiệt mạng trong một cuộc không kích tương tự của liên quân Mỹ - Israel vào cuối tháng 2 vừa qua, ông Kharazi vẫn tiếp tục được tín nhiệm giữ vị trí cố vấn cho người kế nhiệm là ông Mojtaba Khamenei. 

Sự hiện diện của ông tại văn phòng lãnh đạo tối cao được giới quan sát đánh giá là yếu tố đảm bảo tính liên tục và cứng rắn trong các quyết sách chiến lược của Iran giữa bối cảnh dầu sôi lửa bỏng.

Điều đáng chú ý là trong những ngày cuối đời, thái độ của vị chính trị gia lão luyện này đối với các đối thủ phương Tây đã trở nên quyết liệt và không khoan nhượng. Trong một cuộc phỏng vấn hiếm hoi vào tháng trước, ông Kharazi đã bộc lộ một cái nhìn đầy khắc nghiệt về tương lai khu vực. 

Ông khẳng định niềm tin tuyệt đối vào khả năng chịu đựng của Iran trong một cuộc xung đột kéo dài với Mỹ và Israel. Đáng ngại hơn, vị cố vấn này tuyên bố ông không còn nhìn thấy bất kỳ không gian nào cho các giải pháp ngoại giao truyền thống. 

Theo dự đoán của ông, cuộc đối đầu khốc liệt này sẽ không kết thúc trên bàn đàm phán, mà chỉ có thể hạ màn thông qua những nỗi đau kinh tế cùng cực mà cuộc chiến gây ra cho các bên liên quan.

Sự ra đi của Kamal Kharazi không chỉ để lại một khoảng trống lớn trong Hội đồng Chiến lược về Quan hệ Quốc tế mà còn tước đi của văn phòng Lãnh tụ Tối cao một trí tuệ sắc sảo với kinh nghiệm đối ngoại gần nửa thế kỷ. 

Trong bối cảnh Iran đang nỗ lực ổn định bộ máy lãnh đạo sau những tổn thất liên tiếp về mặt nhân sự cấp cao, cái chết của ông Kharazi chắc chắn sẽ tạo ra những thách thức mới trong việc hoạch định các bước đi tiếp theo của Tehran đối với cộng đồng quốc tế. 

QT (SHTT)