Iran phản hồi ra sao về tuyên bố sắp đạt thỏa thuận hòa bình của tổng thống Trump?

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 23/5 tuyên bố một thỏa thuận hòa bình với Iran "phần lớn đã được đàm phán xong" và các chi tiết cụ thể sẽ sớm được công bố rộng rãi. 

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong tiết lộ của ông Trump là thỏa thuận này sẽ bao gồm việc mở cửa eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch của nguồn cung dầu toàn cầu, vốn đã bị Tehran phong tỏa phần lớn kể từ khi cuộc chiến bùng nổ cách đây khoảng ba tháng. 

Tuy vậy, hãng thông tấn Fars, cơ quan truyền thông bán chính thức có mối liên hệ chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho rằng tuyên bố như vậy "không đầy đủ và không nhất quán với thực tế”.

Cụ thể, theo Fars, dựa trên văn bản trao đổi mới nhất giữa hai quốc gia, eo biển Hormuz vẫn sẽ nằm dưới sự quản lý và kiểm soát độc quyền của Iran. Hãng tin này trích dẫn: "Mặc dù Iran đã đồng ý cho phép số lượng tàu bè qua lại quay trở lại mức trước xung đột, nhưng điều này hoàn toàn không có nghĩa là quyền qua lại tự do giống như trước xung đột”.

Fars cũng cho rằng dù ông Trump từng khẳng định các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân là điều kiện tiên quyết và không thể tách rời của bất kỳ thỏa thuận nào, phía Iran chưa đưa ra bất kỳ cam kết nào và vấn đề này thậm chí còn không được thảo luận ở giai đoạn hiện tại.

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Iran lên tiếng xác nhận họ đang tập trung hoàn thiện một bản ghi nhớ thông qua các cuộc hội đàm do Pakistan làm trung gian. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmail Baghaei cho biết dự thảo này chỉ tập trung vào việc kết thúc xung đột, chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran và giải phóng các tài sản bị đóng băng của Tehran ở nước ngoài, hoàn toàn loại trừ chương trình hạt nhân. 

Ông Baghaei giải thích thêm rằng do hai bên không thảo luận về vấn đề hạt nhân ở giai đoạn này, nên cũng sẽ không có các cuộc thương lượng về chi tiết của việc dỡ bỏ trừng phạt, dù các lệnh trừng phạt chắc chắn là một phần của chủ đề đàm phán.

Ông Baghaei cho biết thểm ằng các khung thời gian 30 ngày và 60 ngày đã được đưa vào văn bản của bản ghi nhớ dù chưa được hoàn thiện. Dẫu vậy, ông tỏ ra lạc quan khi nhận định rằng trong tuần qua, quan điểm của các bên đã xích lại gần nhau hơn và cục diện sẽ rõ ràng hơn trong 3 đến 4 ngày tới. 

Đối với vấn đề eo biển Hormuz, ông Baghaei tái khẳng định lập trường cứng rắn khi tuyên bố bất kỳ cơ chế nào liên quan đến tuyến đường thủy này phải là sự đồng thuận giữa Iran, Oman và các quốc gia giáp ranh, còn nước Mỹ "không liên quan" đến vấn đề đó.