Giới chức Nga vừa chính thức ghi tên Pavel Durov — nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc điều hành ứng dụng nhắn tin Telegram — vào danh sách những "phần tử khủng bố và cực đoan".

Động thái leo thang mạnh mẽ này diễn ra ngay sau khi cơ quan an ninh nước này phát lệnh truy nã quốc tế đối với vị tỷ phú.

Pavel Durov phát biểu tại sự kiện Digital Bridge 2025 ở Astana, Kazakhstan tháng 10/2025. Ảnh: Avesta
Pavel Durov trong một sự kiện hồi năm 2025 ở Astana, Kazakhstan. Ảnh: Avesta

Lệnh trừng phạt diện rộng và cáo buộc tiếp tay cho hành vi phá hoại

Quyết định đưa Durov vào danh sách đen được công bố bởi Cơ quan Giám sát Tài chính Liên bang Nga (Rosfinmonitoring), đơn vị chuyên trách thu thập, phân tích thông tin giao dịch tài chính để phòng chống tội phạm. Việc bêu tên trong danh sách này đồng nghĩa với việc đối tượng sẽ bị chính quyền Nga cấm hoàn toàn các hoạt động tiếp xúc truyền thông, đăng tải nội dung trên mạng Internet, tổ chức sự kiện công cộng hay tham gia bầu cử. Bên cạnh đó, các dịch vụ tài chính của cá nhân này tại Nga cũng bị ngắt kết nối, ngoại trừ các giao dịch cơ bản như nộp thuế, nhận lương và nhận tiền bồi thường.

Quyết định của Rosfinmonitoring được đưa ra chỉ một ngày sau khi Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) phát lệnh truy nã quốc tế đối với Durov với tội danh "tiếp tay cho hoạt động khủng bố". Phía FSB khẳng định Telegram đã dung túng, không chịu gỡ bỏ các nội dung được những tổ chức khủng bố và cơ quan đặc nhiệm Ukraine sử dụng để tiến hành phá hoại, thảm sát, thực hiện các hành vi khủng bố cũng như lừa đảo trực tuyến trên lãnh thổ Nga.

Cụ thể, cơ quan chức năng Nga cáo buộc các đặc vụ Ukraine đã dùng dịch vụ hẹn hò Dayvinchik trên nền tảng Telegram, giả dạng phụ nữ để tiếp cận người dân Nga. Bằng cách gửi các đường link lừa đảo mua vé xem phim, hòa nhạc hay tặng quà, kẻ mạo danh sau đó hóa thân thành lực lượng hành pháp Nga để đe dọa nạn nhân rằng dòng tiền của họ đã chuyển cho quân đội Ukraine. Từ thế bị dồn vào chân tường, các nạn nhân bị thao túng, lôi kéo tham gia vào những phi vụ tấn công lực lượng vũ trang hoặc phá hoại hạ tầng thông tin, năng lượng của Nga.

Phản ứng từ các bên và vòng vây pháp lý bủa vằn

Trước những diễn biến dồn dập từ phía Moscow, cá nhân Pavel Durov chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố chính thức nào. Tuy nhiên, ngay sau khi lệnh truy nã quốc tế được phát đi, tài khoản chính thức của Telegram trên mạng xã hội X đã đăng tải bức ảnh ông Durov giơ "ngón tay giữa" mà không kèm theo bất kỳ dòng bình luận nào.

Sự việc lần này tiếp tục làm sâu sắc thêm mâu thuẫn kéo dài giữa Moscow và ứng dụng nhắn tin đình đám. Ra mắt vào năm 2013, nền tảng nhắn tin mã hóa này hiện sở hữu hơn 1 tỷ người dùng toàn cầu và đang được cả hai phía trong cuộc xung đột Nga - Ukraine sử dụng rộng rãi. Nhiều năm qua, giới chức Nga đã không ít lần tìm cách hạn chế tầm ảnh hưởng và mức độ sử dụng của Telegram.

Nhà sáng lập Pavel Durov sinh ra tại Nga, từng gặt hái thành công rực rỡ khi tạo ra VKontakte — nền tảng được mệnh danh là "Facebook của Nga" — trước khi bán toàn bộ cổ phần vào năm 2014. Hiện ông sở hữu quốc tịch Pháp và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Không chỉ đối mặt với trát truy nã từ quê nhà, ông chủ Telegram cũng đang bị giới chức Pháp điều tra với cáo buộc không kiểm soát hiệu quả các hoạt động tội phạm hoành hành trên nền tảng và thiếu hợp tác với lực lượng thực thi pháp luật. Durov đã thẳng thừng bác bỏ mọi cáo buộc từ phía Pháp, trong khi tung tích và vị trí hiện tại của ông vẫn là một dấu hỏi lớn.