Kim Jong-un có thể đi máy bay gì tới gặp Trump?

Nắm trong tay đội quân triệu người, một kho tên lửa đạn đạo liên lục địa và vũ khí hạt nhân ngày càng tăng về số lượng, lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đang tìm cách quảng bá hình ảnh như một nguyên thủ quyền lực đủ khả năng đối mặt với cả Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Song trong khi ông chuẩn bị có cuộc gặp thượng đỉnh với ông Trump, nhiều khả năng diễn ra vào tháng sau, hiện vẫn chưa rõ liệu lãnh đạo Triều Tiên có trong tay một chuyên cơ đáng tin cậy, đủ sức đưa ông bay khắp Thái Bình Dương hoặc đến châu Á mà không cần quá cảnh hay không, theo Washington Post.

"Chúng tôi từng trêu đùa về những chiếc máy bay lỗi thời mà Triều Tiên có. Chúng tôi giễu cợt về những chiếc phi cơ cổ lỗ thời Liên Xô của họ", Sue Mi Terry, người từng đảm nhận vai trò nhà phân tích cấp cao về vấn đề Triều Tiên thuộc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) dưới thời tổng thống George W. Bush, cho biết.

Địa điểm cho cuộc họp thượng đỉnh Kim - Trump chưa được xác định nhưng hầu hết suy đoán đều cho rằng nó sẽ diễn ra ở khu phi quân sự (DMZ) liên Triều, nơi Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in sẽ gặp lãnh đạo Triều Tiên trong tháng này.

Có những ý kiến khác dự đoán cuộc gặp sẽ được tổ chức ở Trung Quốc hoặc Nga, nhưng giới phân tích nhận định Trump thực tế muốn bố trí không gian cuộc gặp tại Mỹ hoặc ở một nước khác nằm ngoài khu vực lân cận Triều Tiên, chẳng hạn Singapore, Thụy Sĩ hay Thụy Điển.

Điều này đặt ra câu hỏi: Bằng cách nào Kim Jong-un, người vừa thực hiện chuyến công du nước ngoài đầu tiên đến Bắc Kinh trên một đoàn tàu bọc thép hồi tháng trước, có thể đi tới những quốc gia đó?

Nhà phân tích Victor Cha từ Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược (CSIS) ở Washington cho rằng nếu chỉ đơn thuần để di chuyển, khúc mắc trên không thành vấn đề vì Hàn Quốc hay Thụy Điển có thể hỗ trợ máy bay để chở ông Kim. "Song như vậy khá bẽ mặt", Cha nói.

Nếu ông Kim sử dụng chuyên cơ và phải dừng để tiếp nhiên liệu trên đường đến địa điểm họp với Trump, Triều Tiên có lẽ sẽ cảm thấy hổ thẹn vì những hạn chế của chiếc máy bay. Ngoài ra, việc chuyên cơ dừng ở đâu để tiếp nhiên liệu cũng sẽ rất rắc rối vì nhiều nước đã áp đặt lệnh trừng phạt với Triều Tiên.

Không có nhiều máy bay chở khách hiện đại

Theo một số tài liệu, cố lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-il, cha ông Kim Jong-un, khá sợ bay và vào những dịp hiếm hoi rời Bình Nhưỡng, ông đi bằng tàu bọc thép giống với chiếc ông Kim Jong-un dùng trong chuyến thăm Trung Quốc.

Những năm gần đây, ông Kim xuất hiện trong nhiều bộ ảnh được dàn dựng để chứng tỏ ông không những không mắc chứng sợ bay như cha mình mà còn là một phi công thực thụ. Tháng 12/2014, truyền thông Triều Tiên công bố đoạn video cho thấy ông ngồi sau bảng điều khiển của một chiếc máy bay Antonov An-148 thuộc hãng hàng không quốc gia Triều Tiên Air Koryo. Phi cơ này do Ukraine sản xuất và được thiết kế để bay các chặng tầm vừa trong khu vực.

Hai tháng sau, ông Kim xuất hiện trên báo chí Triều Tiên với hình ảnh đang ngồi trên một máy bay khác khi ông trên đường kiểm tra một công trình xây dựng. Bức ảnh chụp trên chiếc máy bay cho thấy ông ngồi trên chiếc ghế bọc da sang trọng, tay cầm điện thoại, phía trước là chiếc bàn gỗ bóng loáng xếp các bản đồ quy hoạch. Đây là máy bay chở khách phản lực tầm xa Ilyushin Il-62 do Liên Xô sản xuất vào thời Chiến tranh Lạnh. Chiếc phi cơ sau đó được đặt biệt danh Air Force Un, nhại theo tên gọi của chuyên cơ tổng thống Mỹ Air Force One.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng có lý do để nghi ngờ độ tin cậy của máy bay Ilyushin Il-62 vì nó có tuổi đời khá cao và không được kiểm tra thường xuyên. "Họ không sở hữu phi cơ nào đủ khả năng bay qua Thái Bình Dương vì hầu hết chúng đều đã cũ", Joseph S. Bermudez, cây bút từ trang tin chuyên về Triều Tiên 38North.org do Viện Mỹ - Triều Tiên thuộc Đại học Johns Hopkins quản lý, nhận xét.

Năm 2016, Enrique Perrella, chủ bút tạp chí Airways Magazine, đã trả 2.200 USD cho một công ty lữ hành ở London để tham gia nhóm 75 người nước ngoài đi trên vài máy bay của hãng hàng không Air Koryo, Triều Tiên.

Khi đến Bình Nhưỡng, Perrella thấy chỉ có một phần nhỏ trong 24 chiếc máy bay của Air Koryo hoạt động. Những chiếc khác đỗ trên đường băng và một số được đậy kín hoặc thiếu các bộ phận. Ông cho hay các máy bay mới nhất chỉ hoạt động tầm ngắn. Dù vậy, theo Perrella, Air Koryo vẫn có thể tìm ra một chiếc trong đội bay của họ đủ sức đảm trách những chuyến bay xuyên lục địa.

Charles Kennedy, nhà báo chuyên về mảng hàng không ở London, người từng đến Triều Tiên nhiều lần, lưu ý rằng máy bay Ilyushin Il-62 vẫn được nguyên thủ quốc gia ở Nga, Sudan và Ukraine sử dụng.

Ông cho biết Air Koryo có hai chiếc máy bay phản lực Tupolev chở khách được xuất xưởng năm 2010. Loại máy bay này sở hữu thiết kế tương tự máy bay Boeing 757, có tầm bay 4.800 km và "lịch sử hoạt động an toàn tuyệt vời".

Kennedy ghi nhận một chuyến bay từ Bình Nhưỡng đến Los Angeles, Mỹ, với đường bay 9.500km, sẽ sử dụng hết tầm bay tối đa của chiếc Ilyushin Il-62. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh chiếc máy bay này có công nghệ cực kỳ sơ đẳng.

Các máy bay Triều Tiên từng gặp sự cố

Air Koryo từng mở các chuyến bay đến châu Phi và châu Âu nhưng sau đó ngừng lại, một phần vì các lệnh trừng phạt quốc tế. Giờ đây, những chuyến bay của Air Koryo chỉ hạn chế trong phạm vi các thành phố Trung Quốc và thành phố Vladivostok, Nga, cách Bình Nhưỡng 640km.

Máy bay Air Koryo cũng từng gặp sự cố. Năm 2014, phó nguyên soái Triều Tiên Choe Ryong-hae đã phải bay ngược trở về khi đang trên đường đến Moscow vì chiếc Ilyushin Il-62 ông đang đi gặp phải trục trặc kỹ thuật.

Năm 2016, chiếc máy bay Tupolev của Air Koryo buộc phải hạ cánh khẩn cấp ở Thẩm Dương, Trung Quốc, vì lửa cháy trên khoang hành khách. Một năm sau đó, Air Koryo cho ngưng hoạt động chiếc máy này vì một cánh tà của nó rơi khi đang bay.

Kim Jong-un có nhiều lựa chọn khác cho các chuyến bay đường dài, chẳng hạn như mượn máy bay từ Nga hay Trung Quốc. Song chuyên gia nhận định điều này sẽ làm gia tăng các mối lo ngại an ninh, ví dụ khả năng phi cơ bị đặt thiết bị nghe lén.

Ngoài ra, Kim Jong-un có thể không lựa chọn phương án trên vì không muốn người dân Triều Tiên thấy ông bước xuống từ một máy bay nước ngoài,  theo Curtis Melvin, biên tập viên trang blog North Korean Economy Watch, nhận xét. Sau khi cuộc họp thượng đỉnh kết thúc, ông Kim phải trả máy bay và chỉ "Chúa mới biết việc đó diễn ra như thế nào", Melvin nói.

Theo Hồng Vân (VnExpress.net)