Washington vừa chính thức khước từ giải pháp do Moscow đề nghị nhằm hạ nhiệt căng thẳng hạt nhân, trong đó Nga sẽ đứng ra tiếp quản toàn bộ lượng uranium đã làm giàu của Iran.

Cuộc xung đột hiện nay giữa Mỹ và Iran vẫn chưa tìm được điểm chung khi một "lối thoát" quan trọng vừa bị đóng lại. Theo thông tin từ Điện Kremlin ngày 15/4, phía Mỹ đã thẳng thừng bác bỏ đề xuất để Nga lưu trữ kho uranium của Tehran – một phương án mà Moscow tin rằng có thể chấm dứt tình trạng đối đầu quân sự hiện tại.

16-1776309670-my-bac-de-xuat-cua-nga-ve-viec-tiep-quan-uranium-cua-iran-be-tac-hat-nhan-chua-co-loi-thoat
Các máy li tâm tại một cơ sở làm giàu uranium của Iran (Ảnh: IRIB).

Người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov, khẳng định Nga vẫn luôn để ngỏ sáng kiến này. Ông nhấn mạnh rằng đây từng là một "giải pháp rất tốt" và thực tế Tehran đã đồng ý với ý tưởng này từ trước. Thậm chí, Tổng thống Vladimir Putin được cho là đã sẵn sàng quay trở lại thực hiện kế hoạch trên nếu các bên đạt được đồng thuận.

Để củng cố sự tin cậy, ông Peskov cam kết Moscow sẽ hoàn toàn hợp tác và cho phép Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) giám sát chặt chẽ quy trình. Phía Nga cũng lên tiếng bảo vệ đồng minh khi cho rằng Iran là một trong những quốc gia bị kiểm tra gắt gao nhất thế giới, và IAEA chưa từng xác nhận bất kỳ nỗ lực chế tạo vũ khí hạt nhân nào từ phía Tehran. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cũng đồng tình khi khẳng định Iran có "quyền bất khả xâm phạm" trong việc làm giàu uranium vì mục đích hòa bình.

Ở phía bên kia chiến tuyến, quan điểm của Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Donald Trump vẫn cực kỳ cứng rắn. Washington yêu cầu Tehran không chỉ dừng lại ở việc bàn giao kho dự trữ uranium mà phải tháo dỡ hoàn toàn cơ sở hạ tầng hạt nhân. Ngay cả đề xuất hoãn làm giàu uranium trong vòng 20 năm cũng bị ông Trump đánh giá là "chưa đủ", tạo nên một rào cản khổng lồ cho các nỗ lực ngoại giao.

Về phía mình, Tehran đang thể hiện sự thận trọng tối đa. Dù từng ám chỉ khả năng gửi uranium sang nước thứ ba trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự vào ngày 28/2, nhưng hiện tại Iran lại tỏ ra ngập ngừng. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, cho biết nước này vẫn chưa sẵn sàng xem xét việc chuyển giao uranium cho Nga ở thời điểm hiện tại. Lý do chính được đưa ra là sự thiếu tin tưởng vào phía Mỹ, khi Tehran cáo buộc Washington liên tục vi phạm các cam kết trong suốt quá trình đàm phán.

Hiện tại, các nhà đàm phán Iran chỉ đưa ra đề xuất hoãn làm giàu trong 5 năm và kiên quyết bác bỏ yêu cầu của Mỹ về việc tịch thu khoảng 440 kg uranium hiện có. Theo ông Baghaei, Iran cần phải quan sát kỹ lưỡng "con đường đang đi sẽ dẫn đến đâu" trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Đề xuất bị bác bỏ của Nga xuất hiện ngay trước thềm các vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra trong tuần này. Sau khi cuộc gặp tại Islamabad vào cuối tuần trước đổ vỡ, mọi ánh mắt hiện đang đổ dồn vào việc liệu Mỹ và Iran có thể tìm thấy một tiếng nói chung nào khác, hay hồ sơ hạt nhân này sẽ tiếp tục bị cuốn vào vòng xoáy của những yêu cầu khắc nghiệt và sự thiếu tin tưởng lẫn nhau.

QT (SHTT)