Căng thẳng ngoại giao giữa London và Washington đang leo thang tới mức báo động khi Thủ tướng Anh Keir Starmer công khai tuyên bố sẽ không nhượng bộ trước những áp lực kinh tế từ phía Tổng thống Mỹ Donald Trump.
16-1776308529-thu-tuong-keir-starmer-doi-dau-ong-trump-anh-quyet-khong-len-thuyen-tham-chien-tai-trung-dong
Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu trước quốc hội Anh ngày 15/4. Ảnh: Reuters

Phát biểu đầy đanh thép trước Quốc hội vào ngày 15/4, Thủ tướng Keir Starmer đã vạch rõ lằn ranh đỏ của Anh trong chiến sự giữa Mỹ - Israel và Iran. "Chúng ta sẽ không bị kéo vào xung đột. Đây không phải cuộc chiến của chúng ta," ông Starmer khẳng định. Vị lãnh đạo Chính phủ Anh nhấn mạnh rằng ông sẽ không thay đổi quan điểm hay thỏa hiệp vì việc tham chiến không mang lại lợi ích quốc gia cho xứ sở sương mù.

Động thái cứng rắn này được đưa ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ điều chỉnh hoặc thậm chí hủy bỏ thỏa thuận thương mại quan trọng giữa hai nước. Washington hiện đang bày tỏ sự tức giận khi London nhiều lần từ chối tham gia các hoạt động quân sự trực diện nhằm vào Tehran. 

Trước đó, quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo từng khá êm đẹp khi ký kết thỏa thuận thương mại, nhưng những bất đồng sâu sắc về chiến lược tại Trung Đông đã khiến mối quan hệ này xấu đi nhanh chóng.

Mấu chốt của sự rạn nứt nằm ở quyền sử dụng các căn cứ quân sự. Ban đầu, Thủ tướng Starmer đã khiến Nhà Trắng phẫn nộ khi không cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh cho các cuộc tấn công mở màn vào Iran. 

Dù sau đó London đã nhượng bộ phần nào bằng cách cho phép sử dụng hai căn cứ quân sự, nhưng ông Starmer nhấn mạnh quyền tiếp cận này chỉ dành cho "mục đích phòng thủ cụ thể và hạn chế".

Cuộc đối đầu này đang đặt thỏa thuận thương mại song phương vào tình thế nguy hiểm. Theo thỏa thuận ký kết năm ngoái, phần lớn hàng hóa Anh xuất khẩu sang Mỹ được hưởng mức trần thuế 10% – mức ưu đãi thấp nhất mà Mỹ dành cho một đối tác. 

Đổi lại, Anh phải mở cửa thị trường cho ethanol và thịt bò Mỹ, một điều khoản vốn đã gây nhiều tranh cãi trong nội bộ nước Anh. Tuy nhiên, lợi thế thương mại này đang dần suy giảm sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ một số mức thuế, và Washington dự kiến sẽ áp dụng cơ chế thuế mới vào tháng 7 tới.

Không chỉ dừng lại ở vấn đề quân sự và kinh tế, các thành viên trong nội các của ông Starmer cũng liên tục đưa ra những phát ngôn nhắm trực tiếp vào Tổng thống Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves chỉ trích ông Trump sai lầm khi phát động chiến tranh mà không có "kế hoạch rút lui rõ ràng". 

Trong khi đó, Bộ trưởng Y tế Wes Streeting gọi những ngôn từ của lãnh đạo Mỹ là "kích động và thái quá". Chính Thủ tướng Starmer cũng công khai bác bỏ đe dọa của ông Trump về việc "hủy diệt nền văn minh Iran".

Bất chấp những màn "khẩu chiến" gay gắt, Tổng thống Trump cho rằng căng thẳng hiện tại sẽ không ảnh hưởng đến chuyến thăm cấp nhà nước của Vua Charles III tới Mỹ trong tháng này. 

Về phần mình, Thủ tướng Starmer nỗ lực giảm bớt sức nóng bằng cách khẳng định trước Quốc hội rằng mối quan hệ gắn bó lâu đời giữa hai quốc gia luôn quan trọng hơn bất kỳ cá nhân nào nắm giữ chức vụ vào bất cứ thời điểm nào.

QT (SHTT)