Thế giới
15/04/2026 13:43Đồng minh yêu cầu Mỹ chấm dứt phong tỏa Eo biển Homuz, trở lại đàm phán với Iran
Riyadh lo ngại rằng những bước đi quân sự cứng rắn của Washington sẽ kích ngòi cho một chuỗi phản ứng dây chuyền, khiến lực lượng Houthi tại Yemen trả đũa bằng cách siết chặt Eo biển Bab-el-Mandeb.
Nỗi lo của Saudi Arabia được đánh giá là hoàn toàn có cơ sở. Kể từ khi tham chiến vào cuối tháng 3, Houthi đã chứng minh khả năng gây rối loạn các tuyến hàng hải trên Biển Đỏ, biến eo biển Bab-el-Mandeb trở thành mục tiêu tấn công trực tiếp. Đây vốn là mắt xích chiến lược không thể thay thế, kết nối Ấn Độ Dương với Địa Trung Hải qua kênh đào Suez, đồng thời là lộ trình xuất khẩu dầu mỏ sống còn của Saudi Arabia.
Bà Mona Yacoubian, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định trên Fox News rằng: "Nếu Mỹ quyết phong tỏa eo biển Hormuz, Iran có thể đáp trả bằng cách triệt đường xuất khẩu của các nước vùng Vịnh". Theo bà, Tehran có thể tấn công trực diện vào hạ tầng năng lượng hoặc sử dụng "quân bài" Houthi để làm tê liệt hoàn toàn Bab-el-Mandeb. Thực tế, lưu lượng dầu qua eo biển này đã sụt giảm nghiêm trọng từ mức đỉnh 9,3 triệu thùng/ngày xuống còn 4,1 triệu thùng vào năm 2024 do các cuộc tấn công liên tục.
Dù Houthi từng cam kết không tấn công tàu bè hay lãnh thổ của Saudi Arabia, giới chức Riyadh vẫn hết sức thận trọng trước tình hình bất ổn. Họ thậm chí không loại trừ khả năng Houthi sẽ tiến tới việc thu phí bất hợp pháp đối với tàu bè qua lại khu vực này. Nếu cả Hormuz và Bab-el-Mandeb cùng bị đóng cửa, đó sẽ là một thảm họa toàn cầu khi nguồn cung năng lượng từ Trung Đông bị cắt đứt hoàn toàn, gây ra sự hỗn loạn kinh tế chưa từng có.
Trong bối cảnh các cửa ngõ hàng hải bị đe dọa, cảng Yanbu ở phía Tây Saudi Arabia đang trở thành "phao cứu sinh" cuối cùng. Tính đến tháng 4-2026, cảng này đang xử lý khoảng 4,6 đến 5 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, với 80% hướng về thị trường châu Á. Hệ thống đường ống dẫn dầu Đông-Tây đổ về Yanbu hiện đang phải hoạt động hết công suất để duy trì dòng chảy xuất khẩu.
Nhấn mạnh tầm quan trọng của điểm yếu này, nhà phân tích Matthew Wright từ công ty dữ liệu Kpler khẳng định: "Trong khi mọi sự chú ý đang dồn vào eo biển Hormuz, Yanbu lại có ý nghĩa cực kỳ quan trọng vì đây là cảng hoạt động năng nổ nhất khu vực vào lúc này. Nếu có bất kỳ chuyện gì xảy ra tại đây, đó sẽ là một đòn giáng chí tử vào nỗ lực duy trì xuất khẩu dầu thô của Trung Đông".
Trước nguy cơ eo biển Hormuz rơi vào tay Iran và sự sụp đổ của chuỗi cung ứng, Saudi Arabia cùng nhiều quốc gia vùng Vịnh đang gia tăng áp lực, buộc Mỹ phải lựa chọn con đường đối thoại thay vì đối đầu quân sự để hạ nhiệt căng thẳng.
Bài đọc nhiều
