Phó tổng thống Mỹ JD Vance vừa lên tiếng chỉ trích dữ dội các quan chức chính phủ Israel phản đối thỏa thuận Mỹ - Iran, đồng thời đưa ra lời cảnh báo đanh thép rằng họ không nên tấn công đồng minh hùng mạnh duy nhất của mình.
19-1781829763-my-canh-bao-israel-gay-gat-dung-cong-kich-dong-minh-duy-nhat-con-lai
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance. Ảnh: NYTimes

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng ngày 19/6, Phó tổng thống JD Vance đã mạnh mẽ bảo vệ bản ghi nhớ vừa được Mỹ và Iran ký kết trước đó hai ngày. Đồng thời, ông nhận định một số quan chức trong nội các của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu "đã đi quá xa" khi chĩa mũi dùi công kích vào Tổng thống Donald Trump cũng như tiến trình hòa bình hiện tại.

Phó tổng thống Vance nhấn mạnh một thực tế rằng khoảng 2/3 số vũ khí đang bảo vệ Israel hiện nay đều do Mỹ sản xuất và được chi trả trực tiếp bằng tiền thuế của người dân Mỹ. Ông cũng lưu ý thêm rằng Tổng thống Trump là nguyên thủ quốc gia duy nhất trên thế giới vào lúc này còn thể hiện sự cảm thông đối với Israel. Do đó, ông Vance khẳng định rắc rối của Israel hoàn toàn không phải là ông Donald Trump, và bất kỳ ai ở quốc gia này nghĩ như vậy thì cần phải thức tỉnh.

Động thái cứng rắn này diễn ra trong bối cảnh những chỉ trích nhắm vào Tổng thống Trump chủ yếu xuất phát từ phe cực hữu trong chính phủ Israel. Cụ thể, Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben Gvir cùng Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich đã công khai kêu gọi chính phủ Israel không tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận giữa Washington và Iran, với lập luận rằng văn kiện này gây nguy hiểm nghiêm trọng cho an ninh quốc gia của họ.

Trước những phản ứng dữ dội từ một bộ phận chính trị gia Israel, Phó tổng thống Vance cho biết ông cảm thấy kỳ lạ và cho rằng họ đang tiếp nhận một số thông tin sai lệch dẫn đến phản ứng thái quá. Ông thẳng thắn bày tỏ quan điểm rằng một quốc gia chỉ có 9 triệu dân không thể giải quyết mọi vấn đề an ninh quốc gia bằng phương thức duy nhất là tiêu diệt đối phương. Đây cũng được xem là một trong những phát biểu đanh thép nhất từ chính quyền Trump hướng về giới lãnh đạo Israel kể từ khi hai nước cùng phát động chiến dịch tấn công Iran vào tháng 2.

Theo văn kiện thỏa thuận được ký kết vào ngày 17/6, phía Iran đã đồng ý mở lại eo biển Hormuz và đưa ra cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân. Đổi lại, phía Mỹ sẽ tiến hành nới lỏng các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với dầu mỏ và hỗ trợ quốc gia này phục hồi kinh tế. Thỏa thuận này cũng chính thức khởi động giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày nhằm giải quyết chương trình hạt nhân của Iran cùng các vấn đề còn tồn đọng khác.

Hiện tại, giới chức Israel vẫn tiếp tục bày tỏ "quan ngại sâu sắc" đối với thỏa thuận vừa ký. Một cố vấn của Thủ tướng Netanyahu thậm chí đã khẳng định rằng phía Israel hoàn toàn không coi bản thân bị ràng buộc bởi các điều khoản có liên quan đến Lebanon trong bản ghi nhớ này.