Giới chức Israel vừa chính thức lên tiếng khẳng định quốc gia này không bị ràng buộc bởi thỏa thuận chấm dứt xung đột vừa đạt được giữa Mỹ và Iran, đồng thời bày tỏ mối lo ngại sâu sắc về an ninh.

Cục diện chính trị khu vực Trung Đông đang đứng trước những biến động sâu sắc và phức tạp sau khi Mỹ và Iran đồng loạt công bố việc hoàn tất một thỏa thuận hòa bình toàn diện nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn ba tháng qua, bao gồm cả các mặt trận tại Li Băng. 

Sự kiện này ngay lập tức vấp phải phản ứng quyết liệt từ phía Tel Aviv. Đây là lần đầu tiên giới chức cấp cao của Israel chính thức đưa ra quan điểm công khai, thể hiện sự rạn nứt sâu sắc đối với bước đi ngoại giao này của Washington.

Phát biểu vào ngày 15/6, Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel, ông Itamar Ben Gvir, đã thẳng thắn tuyên bố rằng thỏa thuận do Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy hoàn toàn không có giá trị ràng buộc đối với Israel. Ông nhấn mạnh quốc gia này không phải là một bên tham gia ký kết và văn kiện trên không thể bảo vệ được nền an ninh cốt lõi của Israel. 

15-1781508552-phan-ung-cua-israel-truoc-thoa-thuan-hoa-binh-lich-su-giua-my-va-iran
Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben Gvir (Ảnh: Times).

Theo ông Ben Gvir, Israel tuyệt đối không được chấp nhận bất kỳ phương án nào thấp hơn mục tiêu giải thể lực lượng Hezbollah, đồng thời khẳng định quân đội nước này không được phép rút lui dù chỉ một tấc đất khỏi tất cả những vùng lãnh thổ mà các binh sĩ đang thiết lập quyền kiểm soát.

Làn sóng chỉ trích từ nội bộ chính trường Israel tiếp tục dâng cao khi ông Yair Golan, lãnh đạo đảng Dân chủ Israel, cũng lên tiếng phản đối mạnh mẽ. Ông Golan bày tỏ sự thất vọng sâu sắc và cho rằng chỉ bằng một nét bút ký, toàn bộ những thành quả quân sự to lớn mà quân đội nước này đã nỗ lực đạt được trong thời gian qua đã bị xóa bỏ một cách hoàn toàn.

Trước đó, vào ngày 14/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chủ động thông báo về việc Washington và Tehran đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến sự. Khi đề cập đến phản ứng từ phía đồng minh, ông Trump mô tả Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là một người “rất khó tính”. 

Nhà lãnh đạo Mỹ xác nhận rằng Israel không hề tham gia vào quá trình đàm phán trực tiếp và các điều khoản được đưa ra đã khơi dậy mối lo ngại sâu sắc trong giới chức Tel Aviv. Mặc dù vậy, chia sẻ với tờ New York Times, ông Trump cho rằng Thủ tướng Netanyahu nên bày tỏ sự biết ơn đối với động thái này của Mỹ, bởi nếu Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, Israel sẽ không thể tồn tại nổi trong vòng hai tiếng đồng hồ.

Về tiến trình thực thi, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif sau đó đã lên tiếng xác nhận thông tin và cho biết lễ ký kết chính thức sẽ được tổ chức vào ngày 19/6 tới đây tại Thụy Sĩ. Ông Sharif tuyên bố cả hai phía Mỹ và Iran đã đồng thuận chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn mọi hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả chiến trường Li Băng.

Thông tin chi tiết về các điều khoản cũng được Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế, ông Kazem Gharibabadi, làm rõ thêm. Ông Gharibabadi khẳng định văn bản của bản ghi nhớ hiểu biết đã được các bên hoàn thiện và sẽ chính thức mang tên Bản ghi nhớ hiểu biết Islamabad khi ký kết tại Thụy Sĩ. 

Mặc dù các cam kết chung sẽ có hiệu lực từ ngày 19/6, tuy nhiên có hai điều khoản đặc biệt đã được kích hoạt ngay lập tức từ sáng sớm ngày 15/6. Thứ nhất là việc chấm dứt vĩnh viễn và tức thì cuộc chiến trên mọi mặt trận bao gồm cả Li Băng. Thứ hai là việc Mỹ phải dỡ bỏ và chấm dứt hoàn toàn lệnh phong tỏa hàng hải mà họ đã áp đặt chống lại Iran trước đó.

Bất chấp những tuyên bố ngừng bắn mang tính lịch sử và mang tính bắt buộc ngay lập tức từ thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, tình hình trên thực địa vẫn diễn biến vô cùng căng thẳng. Theo các nguồn tin từ truyền thông Li Băng, lực lượng quân đội Israel vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào nhiều khu vực thuộc miền Nam Li Băng, bất chấp các nỗ lực ngoại giao vừa được công bố.