Một gáo nước lạnh vừa dội vào mối quan hệ đồng minh thân cận giữa Mỹ và Israel khi Tổng thống Donald Trump công khai thể hiện sự phẫn nộ đỉnh điểm đối với Thủ tướng Benjamin Netanyahu.

Nguyên nhân xuất phát từ một quyết định quân sự bất ngờ từ phía Tel Aviv, hành động mà nhà lãnh đạo Mỹ thẳng thừng cáo buộc là đã đẩy một thỏa thuận mang tính bước ngoặt giữa Washington và Tehran vào thế suýt bị đình trệ ngay trước giờ bấm nút.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích gay gắt Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Ảnh: Reuters.

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền qua điện thoại với trang tin Axios vào ngày 14/6, Tổng thống Donald Trump không giấu nổi sự bàng hoàng khi thuật lại khoảnh khắc nhận báo cáo từ các cố vấn về vụ không kích do Israel thực hiện nhắm vào vùng ngoại ô thủ đô Beirut của Lebanon. Đáng nói, hành động quân sự này diễn ra vào thời điểm vô cùng nhạy cảm, ngay sát nút thời gian Mỹ và Iran chuẩn bị đặt bút ký kết một thỏa thuận quan trọng.

"Thật tệ hại, tôi không thể tin được. Chỉ một giờ trước khi chúng tôi dự định ký thỏa thuận. Hezbollah tấn công Israel trước, không gây ra thiệt hại và không ai thiệt mạng. Tại sao Bibi lại ra lệnh thực hiện vụ không kích chết tiệt đó? Tôi rất tức giận và đã nói với Thủ tướng Israel rằng ông ấy không biết đánh giá tình hình", Tổng thống Trump giận dữ kể lại, đồng thời gọi thẳng biệt danh "Bibi" của Thủ tướng Israel để khiển trách.

Màn "vuốt mặt không nể mũi" làm đảo lộn đại cục của Tel Aviv

Theo góc nhìn của ông Trump, đợt không kích đơn phương từ phía Israel đã "làm đảo lộn mọi thứ và trì hoãn việc ký kết thêm vài tiếng". Nhà lãnh đạo Nhà Trắng khẳng định bản thỏa thuận này vốn dĩ mang lại lợi ích cực kỳ lớn cho chính an ninh của Israel, bởi nó sở hữu các điều khoản nghiêm ngặt giúp ngăn chặn hoàn toàn việc Iran sở hữu vũ khí nguyên tử, buộc Tehran phải tiêu hủy các vật liệu phóng xạ nguy hiểm, đồng thời mở cửa cho phép các phái đoàn thanh tra đột xuất các cơ sở hạt nhân trên lãnh thổ nước này.

Tổng thống Trump chỉ trích gay gắt rằng Israel đáng lẽ phải biết kiềm chế và tuyệt đối không được phép động binh vào Beirut trong bối cảnh nhạy cảm như vậy. Ông thậm chí còn hạ thấp chiến dịch của Israel khi đánh giá đó là một hành động "có quy mô rất nhỏ và vô nghĩa". Ở chiều ngược lại, phía giới chức Israel hiện vẫn giữ thái độ im lặng và chưa đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào về các phát ngôn chỉ trích của ông Trump. Tuy nhiên, một nguồn tin nội bộ từ phía Israel tiết lộ rằng Tel Aviv thực tế đã đánh tiếng báo trước cho Washington về kế hoạch không kích này, đồng thời họ cũng đã cân nhắc kỹ lưỡng đến kịch bản Iran có thể phóng tên lửa đạn đạo để đáp trả.

Về diễn biến tại thực địa, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vào ngày 14/6 xác nhận đã tiến hành đánh phá vào khu vực được coi là thành trì của lực lượng Hezbollah tại Dahiyeh, vùng ngoại ô ngoại ô Beirut. Theo báo cáo từ Bộ Y tế Lebanon, trận oanh tạc này đã cướp đi sinh mạng của 3 người, trong đó có 2 phụ nữ, và khiến 16 người khác bị thương.

Vượt qua sóng gió: Thỏa thuận Mỹ - Iran chính thức hoàn tất và lộ trình hòa bình toàn diện

Bất chấp những rạn nứt và sự chậm trễ ngoài ý muốn do phía Israel gây ra, Tổng thống Donald Trump vào cuối ngày 14/6 đã hân hoan thông báo một tin vui lớn đến toàn cầu: "Thỏa thuận với Iran đã hoàn tất". Đi kèm với lời tuyên bố này, lệnh phong tỏa hàng hải do Mỹ áp đặt lập tức được dỡ bỏ hoàn toàn, trả lại sự thông thoáng cho eo biển chiến lược Hormuz khi mở cửa trở lại tự do mà không áp bất kỳ khoản phí quá cảnh nào.

Thông tin hòa bình này nhanh chóng được các bên trung gian xác nhận. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif lên tiếng khẳng định Mỹ và Iran đã chính thức đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện, trong đó hai quốc gia "thống nhất chấm dứt lập tức và vĩnh viễn hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả chiến trường Lebanon". Toàn bộ văn kiện hoàn chỉnh của hiệp ước lịch sử này dự kiến sẽ được hai bên mang tới Thụy Sĩ để tổ chức lễ ký kết trang trọng vào ngày 19/6 tới đây.

Từ phía Tehran, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cũng lên tiếng xác nhận hai quốc gia đã hoàn tất mọi nội dung trong bản ghi nhớ, đồng thời đồng thuận hoàn toàn về địa điểm cũng như thời gian tổ chức lễ ký kết giống như phía Pakistan đã thông báo. Đại diện ngoại giao Iran nhấn mạnh, có hai điều khoản đặc biệt quan trọng sẽ có hiệu lực ngay lập tức kể từ ngày 15/6: một là phía Mỹ chính thức dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải, và hai là tất cả các bên liên quan phải chấm dứt ngay mọi hoạt động quân sự trên toàn bộ các mặt trận. Bản thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt đáng kể chảo lửa Trung Đông sau chuỗi ngày dài căng thẳng.

PV (SHTT)