Mỹ đề xuất dự thảo nghị quyết thành lập Nhà nước Palestine tại Gaza

Dự thảo đề xuất thành lập Lực lượng Ổn định Quốc tế (International Stabilization Force – ISF), đồng thời đưa ra các tiêu chí rút quân cho Israel và thiết lập một cơ quan quản trị chuyển tiếp tại Gaza.

Theo nội dung dự thảo, kế hoạch an ninh – chính trị mới được xây dựng dựa trên kế hoạch 20 điểm do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra, cùng với Tuyên bố Sharm el-Sheikh được ký giữa Mỹ và các lãnh đạo khu vực. Việc viện dẫn hai nền tảng này cho thấy Washington đang tìm cách kết nối những cam kết trước đây với cấu trúc an ninh mới, nhằm thuyết phục cả Israel lẫn các nước Arab về một khuôn khổ có thể chấp nhận được.

Dự thảo nêu rõ, Mỹ sẽ thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Israel và Palestine, hướng tới thống nhất tầm nhìn chính trị về sự chung sống thịnh vượng – một cụm từ được cho là định vị lại cách tiếp cận của Washington với tiến trình hòa bình Trung Đông sau nhiều năm bế tắc.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của dự thảo là đề xuất thành lập Hội đồng Hòa bình (Board of Peace) – cơ quan đóng vai trò quản trị chuyển tiếp ở Gaza. Hội đồng sẽ điều hành lãnh thổ này cho đến khi Chính quyền Palestine hoàn tất các cải cách và đủ khả năng tiếp quản quyền quản lý một cách an toàn.

Mỹ cho rằng khi quá trình cải cách được thúc đẩy hiệu quả và các chỉ số phát triển ở Gaza cải thiện, sẽ hình thành điều kiện cần thiết để triển khai lộ trình đáng tin cậy hướng tới việc thành lập Nhà nước Palestine.

Dự thảo đề xuất thành lập ISF hoạt động theo cơ chế chỉ huy thống nhất, phối hợp chặt chẽ với Israel và Ai Cập. Lực lượng này sẽ đóng vai trò trung tâm trong việc: Đảm bảo an ninh biên giới, giải trừ và làm suy yếu các nhóm vũ trang, tháo dỡ cơ sở hạ tầng khủng bố, huấn luyện lực lượng cảnh sát Palestine, bảo vệ dân thường và hỗ trợ hoạt động nhân đạo.

Lực lượng ISF cũng sẽ có quyền tham gia giám sát trật tự, xử lý xung đột và phối hợp các hoạt động cứu trợ, nhằm ổn định đời sống dân cư sau nhiều tháng giao tranh.

Dự thảo đưa ra một loạt tiêu chí cho việc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) rút hoàn toàn khỏi Gaza, trong đó nhấn mạnh: IDF chỉ rút khi ISF đã đạt đủ năng lực kiểm soát và ổn định, việc rút quân phải dựa trên các tiêu chuẩn về giải trừ vũ khí, mốc thời gian sẽ do ISF, Mỹ và các quốc gia bảo trợ thống nhất

Cách tiếp cận này nhằm tạo ra cơ chế rút quân có điều kiện, bảo đảm Israel không phải rời đi trong tình trạng khoảng trống an ninh, đồng thời tránh để Gaza rơi vào hỗn loạn như giai đoạn sau năm 2005.

ISF và Hội đồng Hòa bình được định thời gian hoạt động đến cuối năm 2027, với khả năng gia hạn tùy theo tình hình thực tế. Đây là khoảng thời gian dài nhất từng được đề xuất cho một cơ quan quản trị chuyển tiếp tại Gaza, thể hiện mức độ tham vọng của Mỹ.

Dự thảo mới cho thấy Washington đang tiến gần hơn tới việc sử dụng các công cụ pháp lý mạnh mẽ hơn, nhằm tạo tính ràng buộc đối với các bên liên quan.

Nếu đạt được đồng thuận, dự thảo có thể được đưa ra biểu quyết ngay trong tuần này hoặc đầu tuần tới, trở thành bước ngoặt tiềm năng cho tiến trình ổn định Gaza và khởi động lại đàm phán Palestine – Israel.