Mỹ mở đường ngoại giao mới, tuyên bố đàm phán trực tiếp với chính phủ Lebanon

Phát biểu trước báo giới ngay sau khi đặt chân tới Abu Dhabi vào ngày 23/6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio xác nhận tiến trình ngoại giao giữa Mỹ và Lebanon là một lộ trình riêng rẽ. Ông khẳng định bản chất của sự tách biệt này bắt nguồn từ việc Lebanon là một quốc gia có chủ quyền và có chính phủ riêng. Do đó, Mỹ sẽ tiến hành đàm phán và làm việc trực tiếp với chính phủ hợp pháp của nước này.

Tuyên bố trên được đưa ra trong khuôn khổ chuyến công du của ông Rubio tới Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE), Kuwait và Bahrain kéo dài từ ngày 23 đến ngày 25/6. Mục tiêu cốt lõi của chuyến đi nhằm thảo luận về vấn đề an tiết an ninh khu vực, diễn ra ngay sau khi Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận chung để chấm dứt các hành động xung đột.

Nhà ngoại giao hàng đầu của chính quyền Washington tiết lộ ông vừa có cuộc điện đàm trực tiếp với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cùng phó tổng thống nước này trước đó ít phút. Đánh giá về vai trò của Iran tại đây, Ngoại trưởng Mỹ thẳng thắn chỉ ra rằng tầm ảnh hưởng của Tehran đối với Lebanon thực chất nằm ở sự bảo trợ dành cho nhóm vũ trang Hezbollah. Vấn đề nhạy cảm này sẽ được đưa ra mổ xẻ trong khuôn khổ các cuộc đối thoại song phương giữa Mỹ và Iran sắp tới. Tuy nhiên, ông Rubio nhấn mạnh lập trường kiên định rằng tương lai của Lebanon phải hoàn toàn do chính người dân nước này quyết định thông qua chính phủ được bầu cử hợp pháp, và đó cũng là đối tác duy nhất mà Mỹ sẽ hợp tác.

Bên cạnh câu chuyện của Lebanon, Ngoại trưởng Mỹ cũng tái khẳng định lập trường cứng rắn đối với Iran tại eo biển Hormuz. Ông tuyên bố Tehran hoàn toàn không có quyền thu bất kỳ khoản phí nào tại đây trong khuôn khổ của một thỏa thuận cuối cùng với Mỹ. Nhắc lại luật pháp quốc tế hiện hành, ông Rubio khẳng định eo biển Hormuz là tuyến đường thủy quốc tế và quy tắc không thu phí phải được áp dụng đồng bộ giống như mọi tuyến hàng hải quốc tế khác trên toàn cầu.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ lưu ý thêm rằng, một cục diện chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch trên toàn khu vực Trung Đông chỉ có thể trở thành hiện thực nếu các lực lượng ủy nhiệm của Iran chấm dứt hoàn toàn việc phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV). Đây chắc chắn là điều khoản bắt buộc phải xuất hiện trong các chương trình nghị sự đàm phán kế tiếp.

Khép lại bài phát biểu, Ngoại trưởng Rubio gợi mở về những cơ hội kinh tế trong tương lai, bao gồm cả các nguồn vốn đầu tư dành cho Iran. Dù vậy, triển vọng này sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào những quyết định mang tính bước ngoặt từ phía Tehran. Ông làm rõ rằng đây sẽ không phải là dòng tiền đầu tư từ chính phủ Mỹ hay ngân sách quốc gia của Mỹ, mà là một phần thưởng kinh tế phụ thuộc vào những tiến triển thực chất đạt được trong hàng loạt vấn đề an ninh cốt lõi cần phải giải quyết dứt điểm trong những ngày tới.