Trước những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông, chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa phát động một chiến dịch ngoại giao rầm rộ trên quy mô toàn cầu. Washington đang ráo riết thúc giục các quốc gia nhanh chóng hành động để làm suy yếu năng lực của Tehran, đồng thời kêu gọi một sự đồng thuận quốc tế nhằm cô lập các lực lượng mà Mỹ coi là mối đe dọa an ninh toàn cầu.
17-1773729877-my-phat-lenh-ngoai-giao-khan-cap-van-dong-toan-cau-thiet-lap-lien-minh-thep-chong-iran
Nhiều tòa nhà bị hư hại sau khi một đồn cảnh sát gần đó bị trúng bom trong cuộc không kích của Mỹ và Israel ở Tehran (Iran) hôm 15/3. Ảnh: Reuters

Theo các nguồn tin từ NBC News, Reuters và ABC News, Bộ Ngoại giao Mỹ đã gửi một bức điện tín mang nhãn "nhạy cảm" tới tất cả các cơ quan ngoại giao và lãnh sự trên toàn thế giới vào ngày 16/3. Bức điện do Ngoại trưởng Marco Rubio ký với tiêu đề đầy sức ép: "Mối lo ngại gia tăng về hoạt động của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC); Cần hành động ngay". Trong đó, giới ngoại giao Mỹ được chỉ thị phải truyền đạt thông điệp tới cấp cao nhất của chính quyền sở tại, yêu cầu các quốc gia phải hành động quyết liệt trước ngày 20/3 để bảo vệ chính công dân của họ.

Washington lập luận rằng Iran đang kích hoạt mạng lưới lực lượng ủy nhiệm nhằm gây bất ổn và làm đình trệ lưu lượng tàu dầu qua eo biển Hormuz, gây tổn thất kinh tế nghiêm trọng cho toàn thế giới. Bức điện nhấn mạnh, Tehran từ lâu đã bộc lộ ý định tài trợ cho các vụ tấn công nhắm vào Mỹ, Israel và các lực lượng đối lập không chỉ ở Trung Đông mà còn trên toàn cầu. Do đó, Mỹ đang vận động các quốc gia nhanh chóng liệt IRGC và Hezbollah vào danh sách tổ chức khủng bố, đồng thời đưa các thành viên và người ủng hộ những nhóm này vào danh sách theo dõi đặc biệt.

"Sức ép chung từ nhiều quốc gia sẽ có khả năng buộc chính quyền Iran thay đổi cao hơn so với các biện pháp đơn phương," nội dung bức điện khẳng định. Phía Mỹ cho rằng đây là thời điểm then chốt để cộng đồng quốc tế chấm dứt chiến dịch tấn công của Iran và kêu gọi các đối tác "đừng để khoảnh khắc quan trọng này trôi qua". Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ cũng tái khẳng định rằng IRGC và Hezbollah đang hủy hoại hòa bình khu vực và làm mất ổn định chính phủ của nhiều nước.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông đã bước sang tuần thứ ba mà chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Kể từ sau chiến dịch không kích của Mỹ và Israel vào ngày 28/2, Iran đã trả đũa bằng hàng loạt tên lửa và UAV nhắm vào lãnh thổ Israel, các căn cứ Mỹ và hạ tầng năng lượng quan trọng tại vùng Vịnh.

Tuy nhiên, nỗ lực xây dựng liên minh của Washington đang vấp phải không ít rào cản. Dù Tổng thống Trump đã đề nghị các đồng minh điều tàu chiến hộ tống tàu dầu qua eo biển Hormuz, nhưng nhiều quốc gia như Nhật Bản, Đức, Tây Ban Nha và Italy đã thẳng thừng từ chối hoặc tuyên bố chưa có kế hoạch hỗ trợ. Ở một diễn biến khác, các cường quốc như Nga, Trung Quốc cùng một số nước châu Âu vẫn giữ quan điểm phản đối cuộc chiến này và liên tục kêu gọi các bên sớm chấm dứt giao tranh để tránh một thảm họa tồi tệ hơn.