Mỹ tính lập liên minh bảo vệ tàu qua eo biển Hormuz, Iran khẳng định vẫn kiểm soát tuyến hàng hải

Theo thông tin từ The Wall Street Journal, một số quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump có thể sẽ công bố kế hoạch thành lập liên minh trong vài ngày tới. Liên minh này dự kiến bao gồm các quốc gia sẵn sàng điều tàu chiến tới khu vực để hộ tống tàu thương mại vượt qua eo biển Hormuz.

Các nguồn tin cho hay, giới chức Mỹ vẫn đang thảo luận về thời điểm triển khai hoạt động hộ tống, liệu nhiệm vụ này sẽ bắt đầu ngay trong giai đoạn xung đột hay chờ đến khi căng thẳng với Iran hạ nhiệt.

Trước đó, cuối tuần qua, ông Trump đã kêu gọi thành lập một lực lượng hải quân đa quốc gia nhằm bảo vệ tuyến vận tải quan trọng này. Theo ông, những gián đoạn tại eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran đã khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu rung chuyển.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng kêu gọi một số quốc gia như Trung Quốc, Pháp, Anh, Hàn Quốc và Nhật Bản tham gia bằng cách điều tàu chiến tới khu vực để bảo vệ tuyến hàng hải.

Ông Trump tuyên bố rằng Mỹ và Israel đã phá hủy hoàn toàn năng lực quân sự của Iran, song vẫn cảnh báo Tehran có thể tiến hành các hành động gây rối như phóng máy bay không người lái, thả thủy lôi hoặc phóng tên lửa tầm ngắn dọc tuyến đường thủy này.

Trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social, ông bày tỏ hy vọng các quốc gia bị ảnh hưởng bởi tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng sẽ tham gia liên minh, qua đó đảm bảo eo biển Hormuz không còn là mối đe dọa đối với vận tải toàn cầu. Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố Washington sẵn sàng cung cấp “rất nhiều” hỗ trợ cho những nước tham gia lực lượng này.

Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại, nhiều quốc gia vẫn tỏ ra thận trọng trước đề xuất điều tàu chiến tham gia nhiệm vụ hộ tống tàu thương mại tại khu vực.

Trong khi đó, phía Iran đã lên tiếng phản bác các tuyên bố của Mỹ. Chuẩn tướng Ali Mohammad Naini, người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, khẳng định các thông tin cho rằng năng lực hải quân của Iran đã bị phá hủy là không chính xác.

Phát biểu với hãng tin Tasnim ngày 15/3, ông Naini cho biết eo biển Hormuz vẫn hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của Iran và mọi hành động gây hấn tại đây sẽ phải đối mặt với phản ứng cứng rắn. Ông cũng thách thức Mỹ đưa tàu chiến tới khu vực.

Theo người phát ngôn IRGC, kể từ khi xung đột bùng phát, Iran đã phóng khoảng 700 tên lửa cùng 3.600 máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu liên quan đến Mỹ và Israel. Ông cảnh báo rằng những loại vũ khí mạnh hơn vẫn chưa được sử dụng và Iran sẽ tiếp tục tấn công cho tới khi năng lực răn đe của mình được khôi phục.

Trước đó, Tư lệnh Hải quân IRGC Alireza Tangsiri cũng bác bỏ tuyên bố của Mỹ về việc phá hủy hải quân Iran. Ông cho biết eo biển Hormuz không bị phong tỏa về mặt quân sự mà chỉ đang nằm dưới sự kiểm soát của Iran.

Cùng quan điểm, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh tuyến hàng hải này vẫn mở cho vận tải quốc tế, ngoại trừ các tàu thuộc Mỹ và các đồng minh của Washington.

Theo ông Araghchi, những tàu thuyền không liên quan đến các quốc gia đang tấn công Iran vẫn có thể đi qua eo biển bình thường.

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải năng lượng quan trọng nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và Biển Ả Rập. Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch không kích Iran, Tehran đã tấn công hơn một chục tàu đang tìm cách di chuyển qua tuyến đường thủy hẹp nhưng có vai trò then chốt này.