Tổng thống Donald Trump ngày 3/5 (giờ địa phương) tuyên bố Mỹ sẽ bắt đầu triển khai chiến dịch nhằm giải phóng các tàu thuyền đang bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz từ sáng 4/5, giữa lúc căng thẳng với Iran leo thang và các nỗ lực ngoại giao vẫn chưa có tiến triển đáng kể.
Hormuz - Ảnh 1.
Iran đã đóng gần như hoàn toàn eo biển Hormuz. Ảnh: REUTERS

"Cử chỉ nhân đạo" dành cho các quốc gia trung lập

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump mô tả chiến dịch này là một "cử chỉ nhân đạo", nhằm hỗ trợ các quốc gia trung lập không liên quan đến cuộc đối đầu giữa Mỹ, Israel và Iran. Nhà lãnh đạo Mỹ viết: "Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã thông báo với các nước đó rằng Mỹ sẽ dẫn đường an toàn cho tàu của họ ra khỏi các tuyến hàng hải bị hạn chế, để họ có thể tiếp tục hoạt động thương mại một cách bình thường".

Tuy nhiên, ông Trump không nêu chi tiết về cách thức triển khai chiến dịch, cũng như chưa xác nhận vai trò cụ thể của Hải quân Mỹ. Nhà Trắng và Lầu Năm Góc hiện chưa đưa ra bình luận bổ sung về kế hoạch này.

Cùng ngày, Iran cho biết đã nhận được phản hồi từ phía Mỹ đối với đề xuất hòa bình mới nhất do Tehran đưa ra, thông qua trung gian Pakistan.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, cho biết hiện "chưa có các cuộc đàm phán hạt nhân", ám chỉ đề xuất của Iran về việc tạm gác vấn đề hạt nhân để ưu tiên chấm dứt xung đột và dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa hàng hải.

Trước đó, ông Trump tỏ ra hoài nghi về đề xuất của Iran, cho rằng Tehran "chưa phải trả giá đủ lớn" cho những hành động trong nhiều thập kỷ qua, và khả năng chấp nhận kế hoạch này là rất thấp. Dù vậy, ông cũng cho biết vẫn đang xem xét nội dung chi tiết của đề xuất và chưa loại trừ hoàn toàn các lựa chọn, kể cả khả năng nối lại các cuộc tấn công quân sự.

Eo biển Hormuz bị kiểm soát chặt, giá xăng Mỹ tăng cao

Mặc dù Mỹ và Israel đã tạm dừng chiến dịch không kích Iran cách đây 4 tuần và hai bên từng tiến hành một vòng đàm phán, nhưng các nỗ lực tổ chức những cuộc gặp tiếp theo đều thất bại.

Iran hiện vẫn kiểm soát chặt chẽ hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Động thái này đã gây gián đoạn nghiêm trọng thị trường năng lượng, đẩy giá xăng tại Mỹ tăng cao và tạo áp lực chính trị đáng kể đối với chính quyền ông Trump trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ.