Mỹ và các nước châu Âu đang xây dựng một đề xuất hòa bình gồm 4 trụ cột nhằm chấm dứt xung đột Ukraine, trong đó có tái thiết Ukraine, bảo đảm an ninh cho cả Moscow và Kiev, hợp tác kinh tế thông qua thỏa thuận năng lượng và ngừng bắn theo tuyến đầu hiện tại.

Theo Washington Post, dẫn các nguồn tin am hiểu vấn đề, Mỹ và châu Âu đang phối hợp xây dựng một đề xuất chung hướng tới giải quyết xung đột Ukraine. Một trong những nội dung đáng chú ý là khả năng thiết lập thỏa thuận kinh tế và an ninh giữa Nga với châu Âu, qua đó góp phần khôi phục sự ổn định trong khu vực.

Kế hoạch dự kiến gồm 4 trụ cột cơ bản, kết hợp các vấn đề tái thiết, an ninh, hợp tác năng lượng và ngừng bắn. Tuy nhiên, nhiều chi tiết vẫn đang được thảo luận, đặc biệt là những bảo đảm an ninh cụ thể dành cho Nga.

Bốn trụ cột trong đề xuất hòa bình

Trụ cột đầu tiên của kế hoạch là tái thiết Ukraine. Theo nguồn tin được Washington Post dẫn lại, các nhà đàm phán đã yêu cầu Kiev cung cấp dự toán chi phí chi tiết để phục vụ quá trình xây dựng phương án phục hồi đất nước.

Trụ cột thứ hai tập trung vào các bảo đảm an ninh dành cho cả Ukraine và Nga. Dù đây được xem là một phần quan trọng của đề xuất, hiện chưa rõ Mỹ và châu Âu sẽ đưa ra những cam kết an ninh cụ thể nào đối với Moscow.

Trụ cột thứ ba hướng đến việc kết nối kinh tế Nga, Ukraine và châu Âu thông qua một thỏa thuận năng lượng. Một phương án đang được đề cập là khôi phục hoạt động của các tuyến đường ống dẫn dầu và khí đốt từ Nga sang châu Âu, với lợi nhuận được chia đều cho Nga và Ukraine.

13-1791905301-my-va-chau-au-de-xuat-ke-hoach-hoa-binh-4-diem-nham-cham-dut-xung-dot-ukraine
Binh sĩ Ukraine khai hỏa (Ảnh: Reuters).

Theo Washington Post, đề xuất còn tính đến khả năng giúp Nga tiếp cận lâu dài thị trường năng lượng châu Âu, đồng thời xác định thời điểm các biện pháp trừng phạt Moscow có thể được dỡ bỏ.

Trụ cột cuối cùng là thiết lập lệnh ngừng bắn dọc theo tuyến đầu hiện tại. Đây được xem là phần kết nối các nội dung kinh tế và an ninh với mục tiêu chấm dứt giao tranh trên thực địa.

Cũng theo Washington Post, những nỗ lực ngoại giao nhằm thúc đẩy kế hoạch đã được tiến hành tại một cuộc họp gần đây ở Florida, với sự tham gia của các nhà đàm phán Mỹ, châu Âu và Ukraine.

Ông Trump thúc đẩy Nga và Ukraine đạt thỏa thuận

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang gia tăng nỗ lực đưa Nga và Ukraine trở lại bàn đàm phán, hướng tới chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài gần 5 năm.

Hôm qua, ông Trump cho biết cả Moscow và Kiev đều ủng hộ lệnh ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng mà ông tuyên bố hôm 11/10. Tổng thống Mỹ nhận định hai bên có mong muốn đạt được thỏa thuận, song chưa tìm ra cách thức phù hợp để đi đến kết quả cuối cùng.

“Tôi nghĩ họ muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng họ không biết phải làm thế nào. Dù vậy, chúng tôi sẽ thúc đẩy họ đi đến thỏa thuận”, ông Trump nói.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cho rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin mong muốn kết thúc xung đột Ukraine thông qua một thỏa thuận hơn Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Theo ông Trump, ông Zelensky có nhiều cơ hội đạt được thỏa thuận hòa bình với Nga nhưng đã không tận dụng những cơ hội đó.

Ông Trump đồng thời bảo vệ quyết định nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu diesel của Nga trước những ý kiến chỉ trích. Ông cho rằng thỏa thuận này đem lại lợi ích cho toàn thế giới, cũng như nông dân và chủ trang trại Mỹ.

“Ông Zelensky cần tập trung vào việc đạt được thỏa thuận, chứ không phải bàn lùi về điều đó”, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.

Ukraine sẵn sàng ngừng bắn, Điện Kremlin giữ nguyên lập trường

Về phía Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố Kiev vẫn sẵn sàng ngừng bắn với Moscow, nhưng yêu cầu Nga phải có hành động tương tự.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cũng cho rằng một bước đột phá trong tiến trình đàm phán hòa bình chỉ có thể đạt được sau cuộc gặp trực tiếp giữa ông Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Tuy nhiên, Điện Kremlin khẳng định lập trường của Moscow về vấn đề này không thay đổi. Trước đó, Nga nhiều lần tuyên bố cuộc gặp trực tiếp giữa hai nhà lãnh đạo chỉ nên diễn ra khi các bên về cơ bản có khả năng tiến tới một thỏa thuận hòa bình, hoặc khi ông Zelensky có thể đến Moscow để đàm phán.

Trong bối cảnh các bên vẫn còn khác biệt về điều kiện đàm phán, đề xuất 4 điểm do Mỹ và châu Âu thúc đẩy đặt ra một hướng tiếp cận kết hợp giữa ngừng bắn, bảo đảm an ninh và lợi ích kinh tế. Tuy nhiên, khả năng kế hoạch được các bên chấp nhận vẫn phụ thuộc vào những thỏa thuận cụ thể trong thời gian tới.