Nga gia tăng tập kích trạm xăng Ukraine, dấy lên lo ngại về chiến thuật gây áp lực tâm lý

Khi sĩ quan cảnh sát Mykhailo Tsypliakov cùng đồng đội tiếp cận một trạm xăng đang bốc cháy tại thành phố Zaporizhzhia, anh bất ngờ nghe thấy tiếng một máy bay không người lái (UAV) lao xuống và lập tức nằm sát đất. Sau vụ nổ, anh bị thương với nhiều vết thương trên cơ thể và cho rằng mục tiêu của những cuộc tập kích là gieo rắc nỗi sợ hãi trong cộng đồng.

Theo Tsypliakov, điều đáng lo ngại nhất là tâm lý hoảng loạn, bởi khi mất bình tĩnh, con người sẽ khó kiểm soát hành động của mình.

Chiến dịch tập kích của Nga chủ yếu nhằm vào các trạm xăng gần tiền tuyến, nằm trong phạm vi hoạt động của UAV. Bộ Quốc phòng Nga đã công bố các đoạn video ghi lại cảnh UAV tấn công những cơ sở mà họ khẳng định được quân đội Ukraine sử dụng thường xuyên.

Hãng thông tấn TASS dẫn dữ liệu từ Bộ Quốc phòng Nga cho biết khoảng 200 trạm xăng tại Ukraine đã bị phá hủy kể từ đầu tháng 5. Ông Vitaly Ganchev, người đứng đầu chính quyền quân sự - dân sự do Nga bổ nhiệm ở Kharkov, cho rằng các trạm xăng dân sự đã được sử dụng làm nơi lưu trữ và phân phối nhiên liệu cho quân đội Ukraine, vì vậy trở thành mục tiêu quân sự.

Ở chiều ngược lại, Serhii Beskrestnov, cựu cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, nhận định mục tiêu chính của Nga không phải nhằm cắt nguồn nhiên liệu quân sự mà là tác động đến tinh thần của người dân, những người phụ thuộc vào các trạm xăng cho nhu cầu đi lại hằng ngày.

Tại Ukraine, các trạm xăng từ lâu không chỉ là nơi tiếp nhiên liệu mà còn là điểm dừng chân quen thuộc với các dịch vụ thiết yếu. Đối với những khu vực gần tiền tuyến, đây còn là nơi binh sĩ và người dân gặp gỡ, nghỉ ngơi sau những hành trình dài.

Tuy nhiên, trước nguy cơ bị tập kích, nhiều tài xế đã thay đổi thói quen. Họ hạn chế dừng tại các trạm xăng, mang theo nhiên liệu dự phòng, đứng chờ từ xa khi đổ xăng và nhanh chóng rời đi thay vì sử dụng các dịch vụ tại đây.

Trên tuyến cao tốc rời thành phố Kharkiv, hai trạm xăng nằm đối diện nhau đã bị phá hủy hoàn toàn, xung quanh còn nhiều mảnh vỡ UAV Shahed và các hố nổ lớn. Không xa đó, nhiều trạm xăng khác chỉ còn trơ khung hoặc bị thiêu rụi, trong khi các cột bơm nhiên liệu bị sức ép vụ nổ hất văng. Ít nhất bốn người đã thiệt mạng trong các cuộc tập kích nhằm vào các cơ sở này.

Một số nhà phân tích nhận định kể từ tháng 4, Nga đã điều chỉnh cách thức tấn công, giảm nhắm vào hệ thống điện và chuyển sang các trạm xăng, động thái được cho là nhằm đáp trả việc Ukraine tăng cường các đòn tấn công tầm xa vào lãnh thổ Nga.

Theo tổ chức phi lợi nhuận Armed Conflict Location & Event Data (ACLED), Nga đã thực hiện ít nhất 246 vụ tập kích nhằm vào các trạm xăng ở Ukraine kể từ đầu tháng 4, trong đó 194 vụ diễn ra từ đầu tháng 6 đến ngày 27/7.

WOG, một trong những chuỗi trạm xăng lớn của Ukraine, cho biết hệ thống của họ chịu thiệt hại nặng nề và đã áp dụng nhiều biện pháp ứng phó, bao gồm đóng cửa vào ban đêm, tắt đèn bên ngoài và tạm dừng bơm nhiên liệu khi có cảnh báo không kích.

Theo phía Ukraine, chiến dịch này được cho là nhằm tạo ra tình trạng hỗn loạn tương tự những gì từng xảy ra tại Nga, nơi các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu trước đó khiến nhiều thành phố, trong đó có Moskva, xuất hiện cảnh người dân xếp hàng dài chờ mua nhiên liệu.

Quyền thị trưởng Zaporizhzhia Regina Kharchenko cho biết riêng trong tháng 7, thành phố đã ghi nhận 54 cuộc tấn công nhằm vào các trạm xăng. Theo bà, dù những cơ sở này không mang nhiều giá trị quân sự, chúng lại giữ vai trò quan trọng đối với hoạt động sinh hoạt thường ngày của người dân.