Diễn biến chiến sự mới nhất ở Ukraine và các yếu tố liên quan đã làm tăng nguy cơ xung đột trực tiếp giữa Nga và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Thứ nhất, leo thang tấn công qua biên giới. Nga đã thực hiện các đợt tấn công quy mô lớn vào các mục tiêu cơ sở hạ tầng quan trọng của Ukraine, trong khi Ukraine cũng lần đầu sử dụng tên lửa tầm xa được Mỹ và Anh cung cấp để tấn công lãnh thổ Nga . Điều này buộc Nga đe dọa sẽ tấn công cơ sở quân sự ở các quốc gia hỗ trợ Ukraine.

Ngày 26/11, NATO và Ukraine họp khẩn cấp sau khi Nga tấn công vào một thành phố trung tâm của Ukraine bằng tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik và tuyên bố sẽ tiếp tục thử nghiệm loại vũ khí này.

Thứ hai, viện trợ quân sự từ NATO. Mỹ và các đồng minh NATO liên tục tăng cường viện trợ quân sự cho Ukraine, bao gồm gói viện trợ mới nhất trị giá 275 triệu USD và cung cấp các loại vũ khí có khả năng tác động chiến lược. Đây có thể được Nga xem như một hành động tham chiến gián tiếp, làm gia tăng căng thẳng.

Thứ ba, chiến lược và khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân. Nga đã sửa đổi học thuyết hạt nhân, nhấn mạnh mọi cuộc tấn công từ các nước không có vũ khí hạt nhân nhưng được hỗ trợ bởi một cường quốc hạt nhân sẽ được xem là một cuộc tấn công chung. Động thái này làm tăng nguy cơ Nga sử dụng các biện pháp quân sự mạnh mẽ hơn, bao gồm cả vũ khí hạt nhân.

Thứ tư, rủi ro kéo NATO trực tiếp vào cuộc xung đột . Các sự cố leo thang, như việc Nga nhắm vào các tàu hoặc cơ sở của NATO trong khu vực, hoặc NATO đáp trả mạnh mẽ các cuộc tấn công của Nga, có thể biến cuộc chiến Ukraine thành một xung đột toàn diện giữa hai bên.

Tình hình hiện tại cho thấy nguy cơ bùng phát xung đột trực tiếp giữa Nga và NATO là có. Cả hai bên đều đang điều chỉnh chiến lược để đối phó với các hành động leo thang, nhưng cũng cần đến nỗ lực ngoại giao quốc tế mạnh mẽ hơn để tránh một kịch bản xung đột toàn cầu.

Máy bay chiến đấu Su-35 của Nga. Ảnh: Getty.

Nguy cơ xung đột Nga-NATO là một vấn đề địa chính trị nghiêm trọng, xuất phát từ căng thẳng gia tăng ở Đông Âu và sự đối đầu lợi ích chiến lược.

Thứ nhất, cuộc chiến tại Ukraine đã làm gia tăng đối đầu quân sự giữa Nga và NATO, khi NATO tăng cường hỗ trợ vũ khí cho Ukraine và triển khai quân đội gần biên giới Nga.

Thứ hai, Nga xem sự mở rộng của NATO về phía Đông là mối đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia, đặc biệt với việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập khối. Hiện NATO có 32 nước thành viên.

Thứ ba, sự đối lập về hệ tư tưởng và quyền lợi giữa Nga và NATO làm gia tăng nguy cơ các tính toán sai lầm trong ngoại giao hoặc quân sự.

Xung đột toàn diện không chỉ gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, chính trị mà còn đe dọa hòa bình toàn cầu.

Theo Thái An (Tiền Phong)