Nhà thơ, dịch giả Anne Carson vừa được Viện Hàn lâm Thụy Điển vinh danh với giải Nobel Văn học 2026 nhờ sự nghiệp sáng tác đầy táo bạo, mở ra những hình thức mới cho văn học đương đại.

Sự kiện vinh danh tác giả Anne Carson (76 tuổi) đánh dấu mốc lịch sử khi bà trở thành nhà văn Canada thứ hai giành Nobel Văn học, sau Alice Munro (năm 2013). Giá trị giải thưởng năm nay đạt khoảng 1,2 triệu USD (hơn 31 tỷ đồng), tăng 1 triệu krona nhân kỷ niệm 125 năm thành lập giải thưởng.

Viện Hàn lâm Thụy Điển đánh giá các tác phẩm của Anne Carson là cuộc đối thoại đầy tinh nghịch với truyền thống kinh điển.

08-1791460737-nha-tho-canada-anne-carson-doat-giai-nobel-van-hoc-2026
Nhà thơ Anne Carson.

Tốt nghiệp Tiến sĩ Văn học cổ điển tại Đại học Toronto, Carson lồng ghép tài tình ngữ văn Hy Lạp cổ đại với góc nhìn tâm lý hiện đại. Bà đưa các tích truyện, huyền thoại và mảnh thơ cổ (như của Sappho, Sophocles, Euripides) vào đời sống đương đại để mổ xẻ sự cô đơn, chấn thương tâm lý và căn tính cá nhân.

Sự nghiệp của bà ghi dấu ấn sâu sắc qua các tác phẩm Eros the Bittersweet (1986), tiểu thuyết thơ Autobiography of Red (1988), tập thơ Float (2016) gồm 22 tập sách nhỏ có thể đọc không theo thứ tự, và gần đây nhất là Wrong Norma (2024) – tập hợp các văn bản mang tính trình diễn đa nghệ thuật.

Bên cạnh sáng tác thơ, Carson là nhà nghiên cứu từ nguyên học, dịch giả tài ba và giảng viên đại học. Bà nổi tiếng với cách khai thác sức nặng của ngôn từ lẫn những khoảng lặng trên trang viết, hợp tác rộng rãi với các nghệ sĩ thị giác, biên đạo múa và đạo diễn sân khấu.

Chiến thắng của Anne Carson tiếp nối chuỗi vinh danh các tác giả lớn của giải Nobel Văn học trong những năm gần đây, sau nhà văn Hàn Quốc Han Kang (2024) và nhà văn Hungary László Krasznahorkai (2025). Mùa giải Nobel 2026 trước đó cũng đã xướng tên các công trình xuất sắc ở các lĩnh vực Y sinh (ngày 5/10), Vật lý (ngày 6/10) và Hóa học (ngày 7/10).

TN (SHTT)