Nhật Bản bắt giữ tàu cá Trung Quốc: Động thái quyết liệt giữa "chảo lửa" căng thẳng Đông Á

aA

Trong một bước đi đầy cứng rắn, Cơ quan Thủy sản Nhật Bản vừa thông báo bắt giữ một tàu cá cùng thuyền trưởng người Trung Quốc với cáo buộc vi phạm quy định tại vùng đặc quyền kinh tế (EEZ). Sự việc này đánh dấu lần đầu tiên Tokyo thực hiện biện pháp mạnh tay như vậy đối với tàu cá Bắc Kinh kể từ năm 2022, diễn ra ngay trong bối cảnh quan hệ hai nước đang rơi vào giai đoạn cực kỳ nhạy cảm.

Tàu cá Trung Quốc neo đậu ở thành phố Chu Sơn hồi năm 2019. Ảnh: Reuters

Theo thông báo chính thức được Cơ quan Thủy sản Nhật Bản phát đi ngày 13/2, vụ việc xảy ra tại vùng biển ngoài khơi tỉnh Nagasaki, cách đảo Meshima khoảng 165 km về phía nam - tây nam. Thuyền trưởng của con tàu, một công dân Trung Quốc 47 tuổi, đã bị bắt giữ ngay sau khi có hành vi bất chấp lệnh dừng tàu của lực lượng chức năng.

Đại diện Cơ quan Thủy sản Nhật Bản cho biết, sự việc bắt đầu khi một thanh tra thủy sản phát hiện phương tiện này đang hoạt động trong vùng EEZ của Nhật Bản và ra lệnh dừng lại để kiểm tra hành chính. Tuy nhiên, thay vì chấp hành, con tàu chở theo 11 thành viên đã lập tức tăng tốc bỏ chạy.

"Thuyền trưởng không tuân thủ và tìm cách tẩu thoát, dẫn đến việc chúng tôi phải tiến hành bắt giữ ngay trong ngày 13/2", cơ quan này nhấn mạnh. Hiện phía giới chức Trung Quốc vẫn chưa đưa ra bất kỳ bình luận chính thức nào về vụ việc này.

Động thái bắt giữ này không đơn thuần là một vụ việc hành chính trên biển, mà được giới quan sát nhìn nhận là sự phản ánh của những rạn nứt sâu sắc đang leo thang giữa hai cường quốc châu Á. Căng thẳng bắt đầu bùng phát mạnh mẽ từ tháng 11/2025, sau khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tuyên bố Tokyo có thể can thiệp quân sự nếu đảo Đài Loan bị tấn công – khu vực chỉ cách hòn đảo gần nhất của Nhật Bản khoảng 100 km.

Tuyên bố của bà Takaichi đã vấp phải sự phản đối kịch liệt từ phía Bắc Kinh. Trung Quốc không chỉ triệu tập đại sứ Nhật Bản mà còn đưa ra những cảnh báo đi lại cho công dân và tiến hành các cuộc diễn tập quân sự chung với Nga để phô trương sức mạnh.

Sự hoài nghi giữa hai nước đã lan rộng từ bàn ngoại giao xuống đến các hoạt động thực địa. Theo báo cáo từ phía Tokyo, vào tháng 12/2025, một tình huống nguy hiểm đã xảy ra khi tiêm kích J-15 từ tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc được cho là đã hai lần khóa radar chiến đấu cơ F-15 của Nhật Bản tại vùng biển quốc tế gần Okinawa.

Không dừng lại ở đó, "cuộc chiến" còn lan sang cả lĩnh vực kinh tế. Bắc Kinh đã siết chặt kiểm soát xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng sang Nhật Bản và được cho là đã ngừng nhập khẩu hải sản từ quốc gia này. Tại các khu vực tranh chấp như quần đảo Điếu Ngư/Senkaku, tàu của hai bên thường xuyên có những cuộc chạm trán đầy căng thẳng.

Vụ bắt giữ tàu cá lần này tại Nagasaki, vì thế, đang khiến dư luận đặt dấu hỏi về những bước đi tiếp theo của cả hai bên trong nỗ lực khẳng định chủ quyền và quyền tài phán tại các vùng biển chồng lấn vốn chưa bao giờ lặng sóng.