Nhật Bản vừa chính thức dỡ bỏ các giới hạn xuất khẩu vũ khí sát thương, đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong chính sách an ninh và tham vọng mở rộng tầm ảnh hưởng toàn cầu.
21-1776755711-nhat-ban-chinh-thuc-do-bo-rao-can-xuat-khau-vu-khi-sat-thuong
Binh sĩ Nhật Bản. Ảnh: Anadolu

Trong một quyết định mang tính đột phá so với lập trường an ninh thời hậu chiến, nội các của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi vào ngày 21/4 đã chính thức thông qua khung pháp lý mới, cho phép chuyển giao thiết bị quân sự sát thương ra nước ngoài. Động thái này không chỉ nhằm tái thiết kế ngành công nghiệp quốc phòng mà còn khẳng định vị thế chiến lược mới của Tokyo trên bản đồ an ninh quốc tế.

Hệ thống quản lý mới sẽ phân loại thiết bị quốc phòng thành hai nhóm rõ rệt. Nhóm “vũ khí” bao gồm các hệ thống gây sát thương mạnh mẽ như tàu chiến, xe tăng và tên lửa. Trong khi đó, nhóm “phi vũ khí” sẽ tập trung vào các thiết bị hỗ trợ như radar và đồ bảo hộ. Mọi quyết định xuất khẩu vũ khí sát thương giờ đây sẽ được Hội đồng An ninh quốc gia Nhật Bản xem xét kỹ lưỡng, ưu tiên 17 quốc gia đối tác đã ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng với Tokyo.

Điểm đáng chú ý trong chính sách sửa đổi là điều khoản cho phép ngoại lệ đối với các quốc gia đang trong vùng xung đột, tùy thuộc vào nhu cầu an ninh cụ thể của Nhật Bản. Quy định mới cũng mở toang cánh cửa cho việc chuyển giao các loại vũ khí phát triển chung cho bên thứ ba. Điển hình là dự án máy bay chiến đấu thế hệ mới hợp tác cùng Anh và Italia, hay thỏa thuận quốc phòng khổng lồ trị giá 14,4 tỷ USD vừa hoàn tất với Australia để cùng phát triển hạm đội tàu khu trục tiên tiến.

Sự thay đổi căn bản này được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho chương trình hỗ trợ an ninh chính thức của Nhật Bản. Bằng cách nới lỏng các quy định khắt khe cũ, Tokyo không chỉ mở rộng khả năng viện trợ quân sự cho các nước đối tác mà còn chủ động định vị lại vai trò của mình trong bối cảnh môi trường an ninh toàn cầu đang biến động nhanh chóng.