Xứ sở hoa anh đào vừa thiết lập một cột mốc lịch sử đầy kinh ngạc khi số lượng công dân sống thọ từ 100 tuổi trở lên tiệm cận con số 100.000 người. Tuy nhiên, đằng sau kỷ lục về sức khỏe và sự trường thọ này là những bài toán hóc búa về một xã hội đang già hóa với tốc độ chóng mặt.
06-1767687103-nhat-ban-va-ky-luc-100000-nguoi-tho-tram-tuoi-niem-tu-hao-hay-ganh-nang-nhan-khau-hoc.jpg
Hình minh họa. Ảnh: Getty Images.

Theo số liệu mới nhất từ Bộ Y tế Nhật Bản công bố vào tháng 9/2025, quốc gia này hiện có 99.763 người sống thọ trăm tuổi, đánh dấu năm thứ 55 liên tiếp con số này tăng trưởng và xác lập kỷ lục mới. Một chi tiết đáng chú ý là sự áp đảo tuyệt đối của phái đẹp trong danh sách "bách niên giai lão" khi phụ nữ chiếm tới 88% tổng số. Hiện tại, bà Shigeko Kagawa (114 tuổi) và cụ ông Kiyotaka Mizuno (111 tuổi) đang là những biểu tượng sống cho sự trường thọ tại quốc gia có tuổi thọ trung bình cao nhất thế giới này.

Sự thay đổi về diện mạo dân số của Nhật Bản trong hơn nửa thế kỷ qua thực sự là một cuộc biến chuyển ngoạn mục. Từ một quốc gia có tỷ lệ người thọ trăm tuổi thấp nhất trong nhóm G7 vào những năm 1960 với chỉ 153 người, Nhật Bản đã chứng kiến con số này nhảy vọt lên 10.000 vào cuối những năm 90 và nay đã tăng gấp 10 lần.

Bí quyết giúp người dân Nhật Bản "chiến thắng" thời gian được cho là nằm ở lối sống và y tế cộng đồng. Tỷ lệ tử vong do các bệnh tim mạch và ung thư tại đây đã giảm mạnh nhờ chế độ ăn uống khoa học: ít thịt đỏ, ưu tiên cá và rau củ. Trong khi thế giới đang đối mặt với tình trạng dư thừa muối và đường, người Nhật lại thành công trong việc cắt giảm các gia vị này. Bên cạnh đó, thói quen vận động như đi bộ và bài tập thể dục nhóm "Radio Taiso" duy trì từ năm 1928 đã giúp người dân giữ được sự dẻo dai cho đến cuối đời.

Nhân Ngày của Người cao tuổi (15/9), Bộ trưởng Y tế Takamaro Fukoka đã gửi lời tri ân sâu sắc tới những đóng góp của các bậc cao niên cho sự phát triển xã hội. Theo truyền thống, hơn 52.000 cá nhân mới bước sang tuổi 100 trong năm nay sẽ vinh dự nhận được thư chúc mừng và cốc bạc từ Thủ tướng.

Tuy nhiên, bức tranh về sự trường thọ không chỉ có màu hồng. Nhật Bản đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học nghiêm trọng khi tỷ lệ sinh thấp kỷ lục kết hợp cùng dân số già hóa gây áp lực nặng nề lên nền kinh tế. Đáng quan ngại hơn, tính chính xác của các con số kỷ lục này cũng đang bị đặt dấu hỏi. Những sai sót trong lưu trữ hồ sơ và các trường hợp khuất tất nhằm trục lợi tiền lương hưu đã từng bị phanh phui. Điển hình là vụ việc hài cốt của một cụ ông được tìm thấy sau 32 năm qua đời dù trên giấy tờ cụ vẫn đang là người thọ nhất Tokyo. Cuộc kiểm toán năm 2010 từng phát hiện hơn 230.000 trường hợp "mất tích" dù vẫn có tên trong danh sách sống thọ trăm tuổi.

Những số liệu kỷ lục vừa công bố một lần nữa khẳng định vị thế "vương quốc trường thọ" của Nhật Bản, nhưng đồng thời cũng là hồi chuông cảnh báo về những thách thức xã hội và quản lý mà nền kinh tế lớn thứ tư thế giới phải đối mặt trong tương lai gần.