Một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng tại Thượng viện Mỹ vừa tái khẳng định sự ủng hộ đối với liên minh quân sự NATO, sau khi Donald Trump nhiều lần đề cập khả năng rút Mỹ khỏi khối này.

Ngày 3/4, hai đồng chủ tịch Nhóm Quan sát NATO của Thượng viện là thượng nghị sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen và thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis đã công bố tuyên bố chung. Hai nghị sĩ cho rằng việc một tổng thống tìm cách rút Mỹ khỏi NATO sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích an ninh quốc gia của Washington, đồng thời tạo lợi thế cho các đối thủ chiến lược như Nga và Trung Quốc.

Theo họ, quốc hội Mỹ sẽ không để kịch bản này xảy ra. Tuyên bố nhấn mạnh sức mạnh của nước Mỹ gắn liền với quan hệ đồng minh, và việc phớt lờ nguyên tắc đó chỉ khiến chính Washington phải gánh chịu hậu quả.

Trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến Iran ngày càng gia tăng, Tổng thống Donald Trump nhiều lần bày tỏ sự bức xúc và cảnh báo khả năng Mỹ rời khỏi NATO, khiến tương lai của liên minh rơi vào giai đoạn bất ổn hiếm thấy.

03-1775198415-ong-trump-doa-rut-my-khoi-nato-nhom-thuong-nghi-si-luong-dang-lap-tuc-len-tieng
Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen (trái) và Thượng nghị sĩ Thom Tillis (phải)

Dù vậy, theo quy định pháp luật Mỹ, tổng thống không thể tự mình quyết định rút Washington khỏi NATO. Động thái này chỉ có thể được thực hiện nếu nhận được sự ủng hộ của ít nhất 2/3 thượng nghị sĩ tại Thượng viện, hoặc phải được thông qua bằng một đạo luật do cả hai viện của Quốc hội phê chuẩn. Nhiều nghị sĩ nhận định khả năng xảy ra hai kịch bản này là rất thấp.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng các đồng minh châu Âu chưa ủng hộ đủ mạnh mẽ chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Ông Trump cũng liên tục kêu gọi các quốc gia NATO tham gia hộ tống tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, hiện đang chịu sức ép khi Iran bị cho là gần như phong tỏa khu vực này. Tuy nhiên, liên minh quân sự phương Tây cho đến nay vẫn chưa đưa ra cam kết cụ thể.

Trong một số phát biểu, ông Trump cho biết đang cân nhắc nghiêm túc việc rút Mỹ khỏi NATO và thậm chí mô tả liên minh này là “hổ giấy”. Bà Shaheen và ông Tillis phản bác nhận định đó, cho rằng cách đánh giá này không phản ánh đúng vai trò mà NATO từng thể hiện sau các cuộc tấn công khủng bố ngày 11/09/2001.

Sau sự kiện 11/9, NATO đã kích hoạt cơ chế phòng thủ tập thể và tham gia chiến dịch quân sự kéo dài tại Afghanistan. Trong hai thập kỷ chiến đấu chống khủng bố tại đây, khoảng 3.500 binh sĩ Mỹ và các nước đồng minh trong khối đã thiệt mạng.

Trước đó một ngày, cựu lãnh đạo phe đa số Thượng viện Mitch McConnell, thành viên đảng Cộng hòa cùng thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Coons cũng lên tiếng nhấn mạnh ý nghĩa chiến lược của NATO đối với Mỹ. Hai nghị sĩ lưu ý rằng lần duy nhất liên minh quân sự này tham chiến là nhằm bảo vệ nước Mỹ sau vụ khủng bố 11/9, đồng thời kêu gọi Washington không xem nhẹ những hy sinh của các đồng minh.

Trong khi đó, Tổng thống Emmanuel Macron ngày 3/4 bày tỏ quan ngại trước những căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Washington và NATO. Ông cảnh báo các phát ngôn cứng rắn liên tiếp từ phía lãnh đạo Mỹ có thể làm suy yếu nền tảng của liên minh này.