Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa bất ngờ thông báo rằng Nga và Ukraine đã đạt được sự đồng thuận về việc ngừng các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau.

Tuyên bố đầy tính bất ngờ này ngay lập tức làm dấy lên làn sóng chú ý trên trường quốc tế, song phản ứng từ phía Ukraine lại cho thấy sự ngỡ ngàng khi Kiev khẳng định chưa hề ký kết hay tham gia vào bất kỳ thỏa thuận chính thức nào như vậy.

Ong trump bac lo ngai ai ngoai tam kiem soat , hoi thuc my tang toc hinh anh 1
Tổng thống Trump. Ảnh: Bloomberg

Cụ thể, vào hôm 11/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải trên mạng xã hội Truth Social khẳng định lệnh ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng giữa Nga và Ukraine có hiệu lực ngay lập tức. Ông nhấn mạnh hai bên đã đi đến thống nhất và tuyệt đối không được phép vi phạm, dẫu vậy người đứng đầu Nhà Trắng không cung cấp thêm bất kỳ chi tiết cụ thể nào về cơ chế thỏa thuận. Về phía Moskva, giới chức Nga hiện vẫn chưa đưa ra phát ngôn chính thức nào liên quan đến thông tin này.

Trong khi đó, phản ứng trước tuyên bố của người đứng đầu nước Mỹ, Tổng thống Volodymyr Zelensky khẳng định phía Ukraine chưa từng đạt được thỏa thuận tương tự. Ông cho biết bản thân chỉ mới nắm được thông tin ngừng bắn thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng. Dù vậy, nhà lãnh đạo Ukraine cũng bày tỏ quan điểm cởi mở khi tuyên bố nếu Nga thực sự đồng ý dừng tập kích vào lĩnh vực năng lượng thì Ukraine cũng sẵn sàng nhất trí. Ông Zelensky nhấn mạnh nếu Tổng thống Donald Trump đã tiến hành đàm phán với Tổng thống Vladimir Putin thì hãy thông báo rõ thời điểm lệnh ngừng bắn bắt đầu có hiệu lực, phía Ukraine đã sẵn sàng và sẽ chấp thuận.

Bối cảnh tuyên bố ngừng bắn xuất hiện trong thời điểm giá nhiên liệu trên thế giới không ngừng leo thang kể từ cuối tháng 2, thời điểm các cuộc tấn công của Mỹ và Israel khiến Iran tiến hành phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu. Song song với căng thẳng tại Trung Đông, Nga và Ukraine cũng liên tục triển khai các đợt tập kích dữ dội vào hệ thống hạ tầng năng lượng của đối phương suốt thời gian qua.

Đặc biệt, tình trạng giá dầu diesel tăng phi mã tại thị trường nội địa đang tạo ra áp lực chính trị khổng lồ lên chính quyền của Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra vào ngày 3/11 tới, nơi đảng Cộng hòa đối mặt nguy cơ đánh mất thế đa số mong manh. Dầu diesel đóng vai trò thiết yếu khi được sử dụng rộng rãi trong các ngành nông nghiệp, chuỗi vận tải hàng hóa cũng như nhu cầu sưởi ấm của các hộ gia đình Mỹ.

Nhằm hạ nhiệt cơn sốt năng lượng, hôm 9/10, Tổng thống Trump cho biết Nga đã đồng ý cung cấp ngay lập tức hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và thế giới, bổ sung thêm 500.000 tấn trong tháng 11 và một triệu tấn ngay sau đó; đồng thời có thể cung cấp thêm 3 triệu tấn trong thời gian ngắn tùy theo tình hình vận hành của các nhà máy lọc dầu. Phía Mỹ cũng đã cấp giấy phép miễn trừ trừng phạt tạm thời để dòng dầu diesel của Nga tiếp cận thị trường quốc tế. Tuy nhiên, Tổng thống Zelensky đã lên tiếng phản đối kịch liệt động thái này từ phía Washington, coi việc mở đường cho dầu Nga là một "món quà" dành cho Tổng thống Vladimir Putin.

Đến ngày 11/10, người đứng đầu chính quyền Kiev khẳng định sẵn sàng dừng các đòn không kích vào các nhà máy lọc dầu của Nga nếu đối phương chấm dứt chiến dịch tập kích hạ tầng năng lượng của Ukraine. Dù vậy, ông Zelensky đánh giá các đòn tấn công diện rộng trong tuần qua là minh chứng cho thấy phía Moskva vẫn chưa cảm thấy sức ép thực sự.

Nhìn lại tuần lễ vừa qua, Tổng thống Ukraine mô tả đây là quãng thời gian vô cùng khốc liệt đối với đất nước, không chỉ trên bàn cờ địa chính trị mà trực tiếp từ các đòn đánh quy mô lớn của quân đội Nga nhằm vào các công trình dân sự. Theo thống kê được nhà lãnh đạo này công bố, chỉ tính riêng trong tuần, phía Nga đã tấn công vào lĩnh vực năng lượng của Ukraine tổng cộng 196 lần đối với hệ thống điện, bên cạnh 20 lần đánh phá các cơ sở khí đốt và dầu mỏ. Chuỗi tập kích dữ dội này đã cướp đi sinh mạng của 153 dân thường, đẩy hệ thống hạ tầng năng lượng của Kiev vào tình trạng báo động nghiêm trọng.

PV (SHTT)