Pfizer hôm 16/11 thông báo thỏa thuận mới cho phép 95 nước nghèo sản xuất và bán thuốc trị Covid-19 của hãng với giá rẻ, trong một động thái được hy vọng sẽ góp phần đẩy lùi đại dịch.

Động thái trên được công bố sau khi hãng dược Merck cũng đạt thỏa thuận tương tự hồi tháng trước. Hai thỏa thuận này hứa hẹn sẽ thúc đẩy sản xuất thuốc kháng virus điều trị Covid-19 giá rẻ trên phạm vi toàn cầu, góp phần quan trọng đẩy lùi đại dịch.

"Thực tế là chúng ta đã có thỏa thuận cấp phép sản xuất hai loại thuốc trên ở bất kỳ đâu, và đó là một thay đổi lớn. Điều này khác biệt rất lớn so với tình hình cấp phép sản xuất vaccine rất giới hạn hiện nay," James Lowe, người đứng đầu tổ chức phi lợi nhuận Knowledge Ecology International chuyên nghiên cứu về khả năng tiếp cận các sản phẩm y tế cho biết.

Theo thỏa thuận kể trên, Pfizer sẽ cấp phép miễn phí bản quyền đối với thuốc kháng virus điều trị Covid-19 của họ cho Medicines Patent Pool, một tổ chức phi lợi nhuận được Liên Hợp Quốc ủng hộ. Các nhà sản xuất sẽ nhận được công thức thuốc từ Pfizer và có thể bán thuốc ở 95 quốc gia đang phát triển, chủ yếu ở châu Phi và châu Á, nếu thuốc được giới chức kiểm định ở các nước này phê duyệt.

Trước đó, Medicines Patent Pool đã đạt thỏa thuận tương tự với Merck cho thuốc kháng virus điều trị Covid-19 molnupiravir của hãng, để sản phẩm này có thể được sản xuất và bán với giá rẻ tại 105 nước nghèo.

Tuy vậy, giới khoa học vẫn lo ngại những động thái này là chưa đủ để đảm bảo nguồn cung đầy đủ cho các nước hiện vẫn đang thiếu vaccine.

Tương tự như thỏa thuận của Merck, thỏa thuận mà Pfizer công bố không bao gồm một số nước nghèo bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh. Các nước như Iraq, Libya và Jamaica sẽ phải mua thuốc trực tiếp từ Pfizer, nhiều khả năng với giá cao hơn so với giá của các nhà sản xuất đã được cấp phép khác. Trung Quốc, Nga và Brazil cũng không nằm trong hai thỏa thuận kể trên.

Động thái này của Pfizer cho thấy hãng đã có hướng tiếp cận khác so với cách họ cung cấp vaccine. Theo New York Times, Pfizer đã chuyển giao 2 tỷ liều vaccine trên toàn cầu, nhưng trong đó chỉ có 167 triệu liều cho các nước đang phát triển, với tổng dân số lên tới 4 tỷ người. Hãng cũng không cấp phép cho bất kỳ đơn vị nào sản xuất vaccine, dù doanh thu từ vaccine trong năm 2021 lên tới 36 tỷ USD.

Trong một thử nghiệm quan trọng được thực hiện gần đây, thuốc của Pfizer, có tên thương mại là Paxlovid, cho hiệu quả rất cao trong phòng ngừa bệnh nặng đối với nhóm tình nguyện viên chưa tiêm vaccine có nguy cơ cao, nếu họ dùng thuốc vào thời điểm mới khởi phát triệu chứng Covid-19.

Thuốc sẽ mang lại lợi ích lớn ở các khu vực ngườ dân chưa được tiêm vaccine. Do đây là loại thuốc viên có thể uống tại nhà, nó cũng dễ phân phối hơn so với các loại thuốc dạng tiêm.

Dù vậy, tác động của hai loại thuốc của Pfizer và Merck sẽ dựa trên việc bệnh nhân có thể tiếp cận xét nghiệm Covid-19 đơn giản, hợp túi tiền hay không. Thuốc cần được uống vài ngày sau khi triệu chứng khởi phát thì mới có hiệu quả tốt nhất; giới chuyên gia lo ngại điều này sẽ rất khó khăn ở các nước giàu, chưa nói tới các nước nghèo nơi người dân khó tiếp cận chăm sóc y tế.

Pfizer cho biết từ nay đếm cuối năm hãng có thể sản xuất thuốc cho 180.000 người. Trong năm 2022, hãng dự kiến sản xuất 50 triệu liều, trong đó có 21 triệu liều trong 6 tháng đầu năm. Pfizer khẳng định giá thuốc ở các nước nghèo sẽ rẻ hơn so với các nước giàu.

Hồ Anh (Nguoiduatin.vn)