Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã công khai gọi NATO là một "con hổ giấy". Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định rằng lời kêu gọi hỗ trợ tại eo biển Hormuz thực chất chỉ là một "phép thử" để bộc lộ sự yếu kém của các đồng minh, đồng thời tuyên bố việc Mỹ rút khỏi liên minh này hiện là một kịch bản đang được cân nhắc hết sức nghiêm túc.
06-1775466479-phep-thu-tai-hormuz-tong-thong-trump-cong-kich-nato-la-ho-giay-doa-rut-my-khoi-lien-minh
Tổng thư ký NATO Mark Rutte (phải) và Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters).

Trả lời phỏng vấn độc quyền với ABC News vào ngày 5/4, chủ nhân Nhà Trắng cho biết ông đã chủ động đề nghị NATO tham gia chiến dịch mở lại eo biển Hormuz – huyết mạch dầu mỏ đang bị Iran kiểm soát – nhưng không phải vì Mỹ thực sự cần sự trợ giúp. 

Ông Trump thẳng thắn chia sẻ: "Tôi làm vậy chỉ để thử nghiệm. Tôi nói rằng mình rất muốn họ tham gia, nhưng khi họ từ chối, tôi chỉ đáp: 'Không sao cả'. Tôi thậm chí còn không buồn thuyết phục họ."

Theo quan điểm của Tổng thống Trump, kết quả của "phép thử" này đã chứng minh NATO không còn sức mạnh răn đe. Ông nhấn mạnh rằng liên minh này hiện không có tàu chiến, không có thực lực và quan trọng nhất là Tổng thống Nga Vladimir Putin "không hề e sợ họ". 

Việc gọi NATO là "hổ giấy" một lần nữa được ông khẳng định trong cuộc phỏng vấn với tờ Telegraph, nơi ông cho rằng viễn cảnh Mỹ rời bỏ hiệp ước phòng thủ lâu đời này giờ đây đã rõ ràng đến mức "không còn gì để cân nhắc nữa".

Sự rạn nứt giữa Washington và các đối tác châu Âu bắt nguồn từ thái độ thờ ơ của NATO đối với chiến dịch quân sự của Mỹ chống lại Iran. Trong khi Iran kiểm soát eo biển Hormuz suốt nhiều tuần qua – nơi vận chuyển 20% lượng dầu mỏ toàn cầu – khiến giá nhiên liệu tăng vọt và đe dọa gây suy thoái kinh tế thế giới, các đồng minh NATO vẫn tỏ ra hết sức miễn cưỡng. 

Một số quốc gia kiên quyết không cho Mỹ sử dụng không phận, số khác lại từ chối điều động chiến hạm tới khu vực để thực hiện nhiệm vụ giải tỏa eo biển như lời kêu gọi của ông Trump.

Nỗi thất vọng này lan tỏa khắp bộ máy chính quyền Mỹ. Ngoại trưởng Marco Rubio đã gay gắt cáo buộc NATO là một "con đường một chiều", chỉ trích các đồng minh vì không cho phép Mỹ tiếp cận các căn cứ quân sự trong cuộc đối đầu với Iran. 

Trước đó, Tổng thống Trump cũng nhiều lần cáo buộc các đối tác châu Âu không hoàn thành trách nhiệm quân sự và thiếu đóng góp trong việc đảm bảo an ninh năng lượng chung.

Với việc thời hạn và những áp lực tại eo biển Hormuz đang ngày càng gia tăng, thái độ cứng rắn của ông Trump đối với NATO không chỉ là một lời chỉ trích đơn thuần. Nó báo hiệu một bước ngoặt quan trọng trong chính sách đối ngoại của Mỹ, nơi các liên minh truyền thống đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ nếu không vượt qua được "phép thử" về lòng trung thành và năng lực thực tế mà Nhà Trắng đặt ra.

QT (SHTT)