Một thông tin chưa từng được công bố trước đây đang thu hút sự chú ý khi truyền thông phương Tây cho biết Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) được cho là đã bắt đầu chuyển hàng tỷ USD cho Iran trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington đang bước vào giai đoạn cuối.

Theo Reuters dẫn lời nhiều nguồn tin, động thái này được xem là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực và tạo điều kiện cho tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Hai nguồn tin khu vực cho biết UAE dường như đã nhất trí giải ngân tổng cộng khoảng 10 tỷ USD cho Iran, trong đó hơn 3 tỷ USD đã được chuyển giao. Trong khi đó, hai nguồn tin khác am hiểu nội dung thỏa thuận lại nhận định tổng giá trị của cơ chế này có thể lên tới 20 tỷ USD. Một trong các nguồn tin cũng xác nhận đợt giải ngân đầu tiên trị giá 3 tỷ USD đã được thực hiện.

Các nhà ngoại giao giấu tên cho biết những cuộc thương lượng giữa Tehran và Washington có thể bao gồm cả việc giải phóng hàng chục tỷ USD doanh thu dầu mỏ của Iran đang bị phong tỏa tại các ngân hàng nước ngoài do các lệnh trừng phạt của Mỹ.

13-1781313982-ro-thong-tin-uae-giai-ngan-hon-3-ty-usd-cho-iran-he-lo-thoa-thuan-nham-giam-cang-thang-tai-vung-vinh
Một phụ nữ cầm cờ Iran đứng giữa Tehran. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, Reuters cho biết hiện chưa thể xác định khoản tiền dự kiến chuyển giao là nguồn tài chính của UAE hay là các tài sản của Iran đã bị phong tỏa trong hệ thống ngân hàng UAE hoặc tại những nơi khác.

Trước những thông tin trên, một quan chức UAE không xác nhận việc chuyển tiền nhưng khẳng định chính sách đối ngoại của nước này luôn hướng đến mục tiêu giảm căng thẳng, hạn chế đối đầu và thúc đẩy hòa bình lâu dài trong khu vực. Theo vị quan chức này, UAE cũng ủng hộ các nỗ lực, trong đó có những sáng kiến do Mỹ thực hiện, nhằm bảo vệ người dân khỏi các hệ lụy của xung đột.

Đến thời điểm hiện tại, cả Washington và Tehran đều chưa đưa ra bình luận chính thức về các thông tin liên quan đến thỏa thuận nói trên.

Phát biểu tại Washington ngày 12/6, Phó Tổng thống JD Vance nhấn mạnh sẽ không có việc chuyển tiền cho Iran chỉ để đổi lấy việc ký kết một thỏa thuận hoặc tham dự các cuộc gặp với Mỹ. Theo ông, lợi ích kinh tế chỉ được dành cho Tehran nếu nước này thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo thỏa thuận.

Theo một nguồn tin am hiểu quá trình đàm phán, cơ chế này được xây dựng nhằm tạo ra giải pháp mà không bên nào phải vượt qua "lằn ranh đỏ" của mình. Theo đó, Iran có thể tuyên bố đã nhận được khoản bồi thường cho những thiệt hại từ xung đột, Mỹ vẫn giữ quan điểm không trực tiếp chi trả cho Tehran, còn Abu Dhabi vừa tăng cường bảo đảm an ninh, vừa duy trì vai trò của Dubai như một trung tâm kinh tế, đồng thời coi đây là khoản đầu tư để khôi phục lòng tin trong khu vực.

Một nguồn tin khác cho biết điều kiện đi kèm của việc giải ngân là Iran sẽ chấm dứt các cuộc tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào UAE. Đổi lại, hai bên sẽ từng bước nối lại quan hệ song phương, mở rộng hợp tác kinh tế và chia sẻ thông tin tình báo.

Nguồn tin này cũng tiết lộ Iran được cho là đã tiếp cận ít nhất hai quốc gia Arab khác tại Vùng Vịnh để thảo luận về những thỏa thuận có nội dung tương tự.

Theo thông tin được các nguồn tin đề cập, cuộc tập kích trực tiếp gần đây nhất của Iran nhằm vào UAE là vụ tấn công ngày 4/5 nhằm vào cảng Fujairah bên bờ Vịnh Oman.

Nguồn tin đầu tiên cho biết các cuộc tiếp xúc giữa hai bên đã bắt đầu từ vài tuần trước, nhưng được thúc đẩy mạnh hơn sau khi các quan chức thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tới Abu Dhabi vào tuần trước để làm việc với phía UAE. Sau đó, các quan chức UAE tiếp tục tới Tehran nhằm thảo luận chi tiết về cơ chế triển khai thỏa thuận được cho là đã đạt được.