Sai lầm "Greenland": Ông Trump tự đánh mất những đồng minh cùng chí hướng tại châu Âu

Gáo nước lạnh dội vào "Giấc mơ châu Âu"

Chiến lược An ninh Quốc gia Mỹ dưới thời ông Trump vốn phác họa một hình mẫu châu Âu lý tưởng: Gắn kết văn hóa, quân sự mạnh mẽ, và đặc biệt là sự tương đồng về sắc tộc. Đan Mạch, với các chính sách nhập cư nghiêm ngặt, tỷ lệ tội phạm thấp và nền sản xuất phát triển, dường như là đối thủ hoàn hảo cho hình mẫu này. Thế nhưng, thay vì thắt chặt quan hệ, ông Trump lại chọn cách gây hấn bằng vấn đề chủ quyền.

Việc đe dọa vị thế của Greenland đã chạm đến "tử huyệt" của các nhà chính trị châu Âu. Jordan Bardella, Chủ tịch đảng Tập hợp Quốc gia Pháp, đã không ngần ngại cáo buộc ông Trump đang thực hiện các hành vi "ép buộc" mang tính "đế quốc". Ngay cả Alice Weidel, lãnh đạo đảng AfD của Đức – người từng coi ông Trump là biểu tượng của sự phục hưng bảo thủ – cũng bày tỏ sự thất vọng khi cho rằng tổng thống Mỹ đã phản bội lời hứa không can thiệp vào quốc gia khác.

Khi tư duy "bất động sản" va chạm với chủ nghĩa dân tộc

Các chuyên gia nhận định rằng sai lầm lớn nhất của ông Trump nằm ở việc ông không hiểu rõ bản chất của chủ nghĩa dân tộc châu Âu. Ivan Krastev, Chủ tịch Trung tâm Chiến lược Tự do tại Bulgaria, cho rằng ông Trump đang nhìn nhận lãnh thổ dưới con mắt của một nhà kinh doanh bất động sản mà quên mất yếu tố lịch sử thiêng liêng về biên giới đối với người dân lục địa già.

Sự nhạy cảm về toàn vẹn lãnh thổ là cốt lõi của chính trị châu Âu, nơi ký ức về những cuộc chiến tranh vẽ lại bản đồ vẫn còn in đậm. Việc một tổng thống Mỹ uy hiếp chủ quyền của một quốc gia độc lập không chỉ là hành động ngoại giao thù địch, mà còn là sự xúc phạm trực tiếp đến tinh thần tự tôn của các đảng phái "yêu nước" tại đây.

Trong khi đó, những đồng minh bền chặt nhất như Thủ tướng Hungary Viktor Orbán hay Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đang rơi vào thế khó xử. Họ chọn cách im lặng hoặc phản ứng chừng mực để tránh trở thành "con rối" trong tay Washington, dù trước đó họ luôn đứng cùng chiến tuyến chống lại các áp đặt từ Liên minh châu Âu (EU).

Viễn cảnh rạn nứt của liên minh quốc tế

Không dừng lại ở Greenland, những tuyên bố của ông Trump tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) Davos về việc quân đội NATO "đứng quá xa tiền tuyến" đã tiếp tục đổ thêm dầu vào lửa. Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, người từng được ông Trump tán dương, đã đáp trả đanh thép rằng "tình bạn đòi hỏi sự tôn trọng" và gọi những bình luận trên là không thể chấp nhận được.

Ngay cả Nigel Farage, một trong những người ủng hộ nhiệt thành nhất của phong trào MAGA tại Anh, cũng cảm thấy cần phải giữ khoảng cách sau những hành động thù địch nhắm vào Greenland. Những phản ứng gay gắt này cho thấy một xu hướng đáng báo động: Sự tin tưởng vào Mỹ đang sụt giảm nghiêm trọng. Một khảo sát gần đây chỉ ra rằng chỉ có 16% công dân EU còn coi Mỹ là đồng minh, trong khi 20% đã bắt đầu coi quốc gia này là đối thủ.

Giới phân tích kết luận rằng, dù sự hợp tác thực dụng có thể vẫn tiếp diễn, nhưng tham vọng xây dựng một "liên minh quốc tế phi tự do" do ông Trump dẫn đầu đang dần tan rã. Bằng cách tự vấp ngã sau những quyết định độc đoán, ông Trump không chỉ đánh mất ảnh hưởng mà còn vô tình đẩy các đồng minh châu Âu vào thế phải tự bảo vệ lòng tự trọng và chủ quyền quốc gia của chính mình.