Mối quan hệ giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) vừa rơi vào một cuộc khủng hoảng chưa từng có tiền lệ. Việc Bộ Tư pháp (DOJ) mở cuộc điều tra hình sự nhằm vào Chủ tịch FED Jerome Powell đã thổi bùng lên những tranh cãi nảy lửa về tính độc lập của cơ quan tài chính quyền lực nhất thế giới.
Mặt tiền trụ sở Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (tòa nhà Eccles) tại Washington DC (Mỹ) trong thời gian cải tạo, ảnh chụp ngày 24/7/2025. Ảnh: Reuters.

Tâm điểm của cuộc xung đột bắt nguồn từ một trát hầu tòa của đại bồi thẩm đoàn được gửi tới FED vào thứ Sáu vừa qua. Trong một tuyên bố video gây bất ngờ, Chủ tịch Jerome Powell trực tiếp cáo buộc chính quyền đang sử dụng công cụ pháp lý để đe dọa truy tố hình sự nhằm gây sức ép chính trị. Ông Powell khẳng định mạnh mẽ: "Mối đe dọa này là hệ quả của việc FED thiết lập lãi suất dựa trên đánh giá chuyên môn vì lợi ích công chúng, thay vì tuân theo sở thích của Tổng thống".

Nguồn cơn dẫn đến cuộc điều tra hình sự này tập trung vào dự án cải tạo hai tòa nhà trụ sở lịch sử của FED tại Washington DC là Eccles và 1951 Constitution Avenue. Dự án này đang trở thành tâm điểm chỉ trích khi chi phí dự toán đã vọt lên con số 2,46 tỷ USD, tăng đáng kể so với mức 1,88 tỷ USD vào năm 2024.

Phía chính quyền Trump, thông qua Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Russell Vought, cho biết mức chi phí vượt dự toán đã lên tới 700 triệu USD và vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Công tố viên Jeanine Pirro tại Đặc khu Columbia giải thích rằng việc sử dụng quy trình pháp lý là cần thiết vì phía FED đã phớt lờ các yêu cầu liên lạc trước đó để thảo luận về vấn đề đội vốn công trình.

Ngược lại, FED đưa ra những lý lẽ kỹ thuật để bảo vệ dự án. Theo đó, nguyên nhân khiến ngân sách tăng cao chủ yếu do chi phí nhân công, vật liệu leo thang và các yêu cầu khắt khe về bảo tồn di tích lịch sử. Hai tòa nhà gần một thế kỷ tuổi này cần được nâng cấp toàn diện hệ thống hạ tầng và xử lý các vấn đề phát sinh như ô nhiễm chì, amiăng. FED khẳng định hoàn toàn không có các hạng mục xa hoa như phòng ăn VIP hay vườn treo như những đồn đoán, đồng thời nhấn mạnh cơ quan này có thẩm quyền tự quyết đối với các chi phí đầu tư cơ sở vật chất.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa một tài liệu cho Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell trong chuyến thăm tòa nhà Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ ở Washington DC (Mỹ) ngày 24/7/2025. Ảnh: Reuters.

Động thái cứng rắn của Nhà Trắng đã ngay lập tức vấp phải phản ứng trái chiều ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa. Một nhóm nghị sĩ quyền lực tại Thượng viện đã công khai lên tiếng phản đối cuộc điều tra, tạo nên một sự rạn nứt nghiêm trọng.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng bày tỏ sự không hài lòng với quyết định điều tra hình sự người đứng đầu FED. Nguồn tin từ CNN cho biết, ông Bessent lo ngại hành động này sẽ gây ra những tác động tiêu cực và biến động lớn cho thị trường tài chính – điều mà ông từng cảnh báo Tổng thống Trump trước đây khi đề cập đến ý định sa thải ông Powell.

Cuộc đối đầu này không chỉ là câu chuyện về một dự án xây dựng đội vốn, mà đã biến thành một cuộc chiến pháp lý và chính trị sâu sắc. Khi một bên khẳng định đây là thủ tục tố tụng bình thường để bảo vệ tiền thuế của người dân, còn bên kia coi đó là đòn tấn công trực diện vào sự độc lập của Ngân hàng Trung ương, tương lai của mối quan hệ giữa Nhà Trắng và FED đang trở nên bất định hơn bao giờ hết.

QT (SHTT)