Tại sao đợt xả kho dự trữ dầu kỷ lục vẫn không thể hạ nhiệt cơn sốt năng lượng?

aA

Dù Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) đã tung ra "vũ khí" mạnh nhất trong lịch sử nhằm ổn định thị trường, nhưng sự tê liệt của Eo biển Hormuz và bóng ma xung đột Mỹ - Iran đang chứng minh rằng: Những con số trên giấy tờ không thể thay thế cho sự an toàn của các hành lang vận tải huyết mạch.

16-1773649452-tai-sao-dot-xa-kho-du-tru-dau-ky-luc-van-khong-the-ha-nhiet-con-sot-nang-luong — Một kho dự trữ dầu ở Kagoshima, Nhật Bản. Ảnh: Kyodo News

Giữa tuần trước, IEA đã đưa ra một quyết định chưa từng có tiền lệ: yêu cầu các nước thành viên giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu dự trữ để kiềm chế giá nhiên liệu đang leo thang chóng mặt. Tuy nhiên, theo các chuyên gia năng lượng, nỗ lực này dường như chỉ là một "miếng băng gạc nhỏ bé đắp lên một vết thương lớn".

Chiến lược gia năng lượng Naif Aldandeni chỉ ra một thực tế khắc nghiệt dựa trên số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA): Với mức tiêu thụ dầu thô toàn cầu dự kiến đạt trung bình 105,17 triệu thùng/ngày trong năm 2026, thì 400 triệu thùng dầu xả kho về lý thuyết chỉ đủ đáp ứng nhu cầu của thế giới trong vỏn vẹn... 4 ngày.

Ngay cả khi so sánh với lưu lượng 20 triệu thùng dầu từng đi qua Hormuz mỗi ngày trước xung đột, lượng dự trữ này cũng chỉ tương đương với 20 ngày vận chuyển. Việc xả kho có thể xoa dịu tâm lý nhất thời, nhưng tuyệt đối không thể thay thế cho một hành lang năng lượng đã bị gián đoạn.

Tình hình càng trở nên bi đát hơn sau chiến dịch không kích chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ cuối tháng trước. Để đáp trả, Tehran đã phong tỏa Eo biển Hormuz, khiến các đội tàu chở dầu không còn dám mạo hiểm đi qua khu vực này vì lo sợ bị tấn công. Kết quả là giá dầu Brent đã bị đẩy lên mốc 103,14 USD/thùng trước khi kết thúc phiên giao dịch ngày 13/3.

Điểm nóng hiện nay đang dồn về đảo Kharg, nơi được mệnh danh là "trái tim dầu mỏ" của Iran. Cuối tuần trước, quân đội Mỹ xác nhận đã phá hủy mọi cơ sở quân sự tại đây. Mặc dù Tổng thống Donald Trump khẳng định Washington chưa tấn công vào hạ tầng dầu mỏ vì "lý do nhân đạo", nhưng động thái này vẫn đẩy căng thẳng lên nấc thang mới. Phía Iran lập tức đưa ra kịch bản đáp trả tàn khốc: sẽ nhắm thẳng vào hạ tầng năng lượng của Mỹ tại Trung Đông nếu các cơ sở dầu mỏ của Tehran bị xâm phạm.

Giới phân tích cảnh báo rằng cuộc khủng hoảng hiện tại đang đứng trước một bước ngoặt nguy hiểm. Đảo Kharg không chỉ là một cứ điểm quân sự mà còn là cảng xuất khẩu dầu thô chủ lực của Iran. Nếu các cuộc tấn công chuyển từ việc cản trở tàu bè sang phá hủy trực tiếp hạ tầng xuất khẩu, bản chất của cuộc khủng hoảng sẽ thay đổi hoàn toàn.

Khi đó, thế giới sẽ không còn đối mặt với tình trạng "tắc nghẽn vị trí án ngữ" mà là sự sụt giảm trực tiếp về sản lượng và năng lực cung ứng. Trong kịch bản tồi tệ này, 400 triệu thùng dầu dự trữ khẩn cấp sẽ chỉ đóng vai trò là một biện pháp cầm cự ngắn hạn, hoàn toàn bất lực trong việc trở thành giải pháp dài hạn cho tình trạng thiếu hụt năng lượng toàn cầu. Nguồn cung thế giới sẽ vẫn đứng vững trên miệng hố bất ổn chừng nào những họng súng tại Vùng Vịnh chưa im tiếng.