Tàu sân bay USS Abraham Lincoln dẫn đầu chiến dịch phong tỏa toàn diện các cảng biển Iran

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động quân sự của Mỹ tại Trung Đông, vừa chính thức xác nhận trên mạng xã hội về việc siêu tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang thực thi lệnh ngăn chặn các tàu thuyền ra vào cảng của Iran. 

Mặc dù tọa độ chính xác của chiến hạm không được tiết lộ, CENTCOM đã công bố những hình ảnh cho thấy trực thăng đang vận chuyển nhu yếu phẩm từ tàu hậu cần USNS Carl Brashear sang USS Abraham Lincoln trên biển Arab vào ngày 18/4.

Việc công khai vai trò của USS Abraham Lincoln đánh dấu một bước ngoặt đáng chú ý. Chỉ vài ngày trước đó, vào ngày 16/4, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine vẫn cho biết chiến dịch phong tỏa do một tàu khu trục dẫn đầu, trong khi tàu sân bay này chỉ đóng vai trò "hiện diện" trong khu vực.

Sức ép quân sự của Washington không chỉ dừng lại ở đó. CENTCOM thông báo tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã tiến vào Biển Đỏ để thực hiện các nhiệm vụ hàng không, trong khi nhóm tác chiến tàu sân bay George H. W. Bush đang gấp rút di chuyển từ ngoài khơi Madagascar hướng về chảo lửa Trung Đông. 

Riêng USS Abraham Lincoln được trang bị sức mạnh hỏa lực đáng gờm, bao gồm các tiêm kích tàng hình F-35C, chiến đấu cơ F/A-18E/F, phi cơ cảnh báo sớm E-2D, máy bay tác chiến điện tử cùng dàn trực thăng săn ngầm.

Sự hiện diện của tàu sân bay Mỹ từng nhiều lần trở thành mục tiêu nhắm tới của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Lực lượng này đã sử dụng máy bay không người lái, tên lửa và xuồng tự sát để tấn công nhưng hải quân Mỹ khẳng định các nỗ lực này đều bất thành. 

Điển hình là sự cố hồi giữa tháng 3, khi một phương tiện của Iran cố tình áp sát chiến hạm. Lực lượng hộ tống của Mỹ đã bắn pháo cảnh cáo nhưng không ngăn được đối phương, buộc trực thăng vũ trang phải xuất kích và phóng tên lửa tiêu diệt mục tiêu.

Chiến dịch bao vây hàng hải được quân đội Mỹ khởi xướng từ ngày 13/4, ngay sau khi các cuộc đàm phán tại Pakistan sụp đổ và Tehran từ chối mở lại tuyến đường biển huyết mạch. 

Đến ngày 17/4, Iran có động thái nhượng bộ khi tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau, họ lại tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này nhằm đáp trả lại lệnh cấm vận cảng biển từ phía Mỹ.

Phản ứng trước sức ép từ Washington, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei đã lên án gay gắt chiến dịch phong tỏa. Ông nhấn mạnh đây không chỉ là hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian mà còn là tội ác bất hợp pháp, mang tính chất trừng phạt tập thể đối với người dân Iran.

Căng thẳng tiếp tục bị đẩy lên mức mất kiểm soát vào ngày 19/4. Tàu khu trục USS Spruance của Mỹ đã nã pháo vô hiệu hóa tàu hàng Touska treo cờ Iran đang di chuyển trên biển Oman. Ngay sau đó, Thủy quân lục chiến từ tàu đổ bộ USS Tripoli đã đổ bộ và khống chế thành công chiếc tàu hàng này.

Tehran lập tức phản pháo, cáo buộc Washington vi phạm lệnh ngừng bắn và đe dọa sẽ có những đòn đáp trả quyết liệt. Giới chức Iran cũng cho rằng các hành động leo thang quân sự gần đây minh chứng cho việc Mỹ không thực sự nghiêm túc với tiến trình hòa bình, đồng thời tuyên bố chưa xác nhận việc có tiếp tục tham gia vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad hay không.