Tây Ban Nha thúc đẩy thành lập quân đội EU nhằm thoát khỏi sự phụ thuộc vào NATO

Lời kêu gọi của Ngoại trưởng José Manuel Albares được đưa ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa Tây Ban Nha và Mỹ đang đối mặt với nhiều áp lực. Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó đã cảnh báo về việc áp thuế thương mại và thậm chí gợi ý khả năng rút quân hoặc đình chỉ tư cách thành viên NATO của Tây Ban Nha. 

Nguyên nhân xuất phát từ việc Madrid từ chối tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP và không ủng hộ quan điểm của Mỹ trong các xung đột tại Iran.

Đứng trước những thách thức này, ông Albares nhấn mạnh rằng người dân châu Âu xứng đáng có một cơ chế an ninh tự chủ hơn. Theo ông, những hành động từ phía Washington đang vô hình trung thúc đẩy châu lục tiến nhanh hơn tới mục tiêu độc lập. 

Ông đề xuất Liên minh châu Âu cần xây dựng một phiên bản riêng tương tự như Điều 5 của NATO nhằm tạo ra sức mạnh răn đe tập thể, khiến các đối thủ phải e dè khi đối đầu với một khối thống nhất.

Dù hiện tại EU đã có Điều 42.7 về phòng thủ tập thể, nhưng giới quan sát nhận định rằng Brussels vẫn thiếu hụt năng lực quân sự cần thiết để biến điều khoản này thành một công cụ răn đe thực sự hiệu quả. 

Thực tế, trong số các quốc gia thảo luận về tương lai của NATO tại Brussels, có đến 24 thành viên EU đồng thời là thành viên của liên minh quân sự này.

Trái ngược với quan điểm của Tây Ban Nha, đa số các nhà lãnh đạo châu Âu khác vẫn ưu tiên việc củng cố sức mạnh quân sự ngay trong khuôn khổ NATO. 

Thay vì tách ra một con đường riêng, họ lựa chọn đầu tư mạnh mẽ vào các hệ thống phòng không, tên lửa tầm xa và tình báo vệ tinh để giảm bớt sự lệ thuộc vào kỹ thuật của Mỹ.

Vấn đề độc lập quân sự dự kiến sẽ là tâm điểm trong các cuộc họp của các bộ trưởng EU tại Brussels tuần này. Bên lề các cuộc thảo luận, nhà ngoại giao hàng đầu của EU, bà Kaja Kallas, cũng đã có động thái cứng rắn khi bác bỏ đề xuất từ phía Nga về việc để cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schröder làm đại diện đàm phán cho liên minh.