Thế giới nín thở chờ eo biển Hormuz, nút thắt định đoạt giá dầu toàn cầu

Mọi sự chú ý của giới tài chính quốc tế đều đang hướng về dải nước hẹp dài khoảng 160 km tại Trung Đông, được coi là huyết mạch của nguồn năng lượng thế giới. Mọi biến động dù nhỏ tại đây đều có thể tạo ra tác động lan tỏa mạnh mẽ trên các sàn giao dịch quốc tế.

Thị trường đang trải qua giai đoạn cực kỳ nhạy cảm, khi các quyết định đầu tư bị chi phối trực tiếp bởi diễn biến địa chính trị. Việc eo biển mở hay đóng, và trong bao lâu, sẽ định hình bức tranh lạm phát và tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm nay.

Tín hiệu hạ nhiệt từ ngoại giao thổi bùng đà tăng của chứng khoán

Theo The Guardian, tâm lý thị trường vừa được cải thiện nhờ thông tin Mỹ đã gửi tới Iran một khuôn khổ hòa bình gồm 15 điểm. Thông tin này làm dấy lên hy vọng về một lệnh ngừng bắn, xoa dịu căng thẳng kéo dài. Tehran cũng cam kết cho phép các tàu thương mại không mang tính thù địch đi qua Hormuz một cách an toàn.

Phản ứng thị trường diễn ra nhanh chóng. Trong phiên giao dịch sáng 25/3, giá dầu giảm khoảng 4%, với dầu Brent có lúc rơi xuống dưới 100 USD/thùng. Giới giao dịch đang đặt niềm tin vào khả năng nguồn cung năng lượng sẽ sớm ổn định trở lại.

Giá dầu hạ nhiệt trở thành cú hích cho chứng khoán toàn cầu. Ở châu Á, Nikkei của Nhật Bản tăng 2,9%, Hang Seng của Hong Kong cộng thêm hơn 1%. Ở châu Âu, FTSE 100 của Anh tăng 1,4%, trong khi DAX và CAC 40 cùng tăng xấp xỉ 1,3%. Tại Mỹ, Nasdaq nhích 0,7%, S&P 500 và Dow Jones tăng khoảng 0,6%. Theo Business Insider, việc Tổng thống Donald Trump trì hoãn các chiến dịch quân sự được coi là yếu tố thúc đẩy niềm tin rằng các tàu dầu sẽ được tự do đi lại.

Bà Amelie Derambure, quản lý danh mục đa tài sản tại quỹ Amundi, nhận định tâm lý thị trường đang nghiêng về kịch bản tích cực, khi các giao dịch được định hướng bởi niềm tin vào kết quả ngoại giao khả quan.

Tuy nhiên, thực tế tại biển vẫn còn nhiều thách thức. S&P Global cho biết chỉ có 4 tàu qua Hormuz trong ngày 24/3, thấp hơn hẳn so với mức trung bình 138 tàu/ngày trước khi căng thẳng bùng phát. Cơ quan Năng lượng Quốc tế nhận định đây là cú sốc gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất từ trước đến nay, buộc hơn 30 quốc gia phối hợp bảo vệ tuyến đường hàng hải

Ba kịch bản có thể chi phối chiến lược của nhà đầu tư

Biến động mạnh của thị trường và sự nhạy cảm với thông tin khiến việc đưa ra quyết định đầu tư trở nên khó khăn hơn. Theo Business Insider, cách khủng hoảng tại eo biển Hormuz được giải quyết sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến dòng vốn toàn cầu. Các chiến lược gia của Morgan Stanley vì vậy đã đưa ra ba kịch bản chính để nhà đầu tư chuẩn bị chiến lược danh mục.

Ở kịch bản tích cực nhất, căng thẳng nhanh chóng hạ nhiệt và hoạt động vận chuyển qua eo biển trở lại bình thường trong vòng một tháng. Khi đó, giá dầu Brent có thể dao động quanh 80 - 90 USD/thùng trong năm 2026 trước khi giảm dần về khoảng 75 USD. Đây được xem là môi trường thuận lợi cho tăng trưởng, khuyến khích nhà đầu tư tăng tỷ trọng cổ phiếu và giảm nắm giữ tiền mặt.

Kịch bản thứ hai là sự gián đoạn kéo dài trong ngắn hạn. Khoảng 80% lưu lượng tàu được khôi phục sau một tháng, nhưng cần thêm một quý để hoàn toàn ổn định. Trong trường hợp này, giá dầu Brent nhiều khả năng duy trì ở mức 100 - 110 USD/thùng, còn thị trường có thể biến động mạnh, buộc nhà đầu tư phải cân bằng giữa cổ phiếu và tiền mặt.

Ở kịch bản tiêu cực nhất, eo biển Hormuz bị phong tỏa trong nhiều tháng, khiến nguồn cung đứt gãy và đẩy giá dầu Brent lên 150 - 180 USD/thùng. Khi đó, chiến lược phòng thủ sẽ được ưu tiên, với dòng tiền chuyển sang các tài sản an toàn như trái phiếu chính phủ và tiền mặt để giảm rủi ro suy thoái kinh tế.

Dòng vốn chờ cơ hội và sự xoay trục của các nhóm tài sản

Dù rủi ro hiện hữu, tâm lý nhà đầu tư vẫn tương đối vững. Ông Jimmy Lee, CEO của Wealth Consulting Group, chia sẻ với BNN Bloomberg, nhiều nhà đầu tư tận dụng nhịp điều chỉnh gần đây để giải ngân. Chỉ số S&P 500 giảm khoảng 5% từ đầu năm trước khi hồi phục, cho thấy lực cầu bắt đáy vẫn mạnh.

Một lượng lớn tiền mặt đang chờ cơ hội nếu Hormuz được mở trở lại. Ông Lee nhấn mạnh, khi dòng hàng hải ổn định, áp lực lạm phát giảm, chứng khoán có thể bước vào chu kỳ phục hồi rộng rãi, không chỉ tập trung ở nhóm công nghệ.

Nhà đầu tư đang chú ý đến cổ phiếu chu kỳ, công nghiệp hưởng lợi từ dịch chuyển chuỗi cung ứng, tài chính hấp dẫn nhờ định giá rẻ, trong khi cổ phiếu vốn hóa nhỏ cũng đầy tiềm năng, tùy thuộc chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

Tuy nhiên, rủi ro vẫn tiềm ẩn. Hormuz không chỉ vận chuyển dầu mà còn chiếm 1/3 lượng phân bón toàn cầu. WTO cảnh báo gián đoạn có thể ảnh hưởng an ninh lương thực, làm tăng giá nông sản.

Một điểm đáng chú ý trong cuộc khủng hoảng lần này là vàng - tài sản thường được coi là “nơi trú ẩn an toàn” - lại suy yếu. Giá kim loại quý đã giảm khoảng 18%, từ đỉnh 5.600 USD/ounce hồi tháng 1 xuống còn khoảng 4.550 USD/ounce, khiến nhiều chuyên gia đặt câu hỏi về vai trò của vàng trong bối cảnh hiện nay.

Trong khi đó, rủi ro lớn nhất đối với kinh tế toàn cầu là áp lực lạm phát từ giá năng lượng. CEO BlackRock, Larry Fink, cảnh báo nếu giá dầu tăng lên 150 USD/thùng và căng thẳng kéo dài, kinh tế thế giới có thể rơi vào suy thoái khi người dân buộc phải thắt chặt chi tiêu để đối phó với gánh nặng tài chính.

Cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz không còn chỉ là một điểm nóng địa chính trị, mà đã trở thành yếu tố vĩ mô có sức ảnh hưởng tới kinh tế toàn cầu. Giới đầu tư hiện theo dõi sát các nỗ lực ngoại giao, bởi chỉ một bước tiến trong đàm phán cũng có thể làm thay đổi cục diện thị trường tài chính năm 2026.

Theo ông Jimmy Lee, dù rủi ro địa chính trị đang tạo áp lực lên thị trường, nền tảng kinh tế vẫn cho thấy khả năng chống chịu đáng kể. Nếu nút thắt về nguồn cung năng lượng được tháo gỡ, dòng vốn toàn cầu có thể bước vào một giai đoạn tăng trưởng mới.