Thổ Nhĩ Kỳ đề nghị Interpol phát cảnh báo đỏ với Thủ tướng Israel

Ngày 21/8, Bộ trưởng Tư pháp Thổ Nhĩ Kỳ Akin Gurlek cho biết nước này đã đề nghị Interpol phát cảnh báo đỏ đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cùng một người có tên Afek Moskovitch.

Động thái được đưa ra trong khuôn khổ một vụ án hình sự do Thổ Nhĩ Kỳ khởi tố. Hai người bị cáo buộc phạm tội “diệt chủng” cùng nhiều hành vi khác liên quan đến việc Israel ngăn chặn đoàn tàu cứu trợ trên đường tới Gaza khi đang hoạt động ở hải phận quốc tế.

Theo Bộ trưởng Gurlek, Bộ Tư pháp Thổ Nhĩ Kỳ đã đề nghị Bộ Nội vụ hoàn tất các thủ tục cần thiết với Interpol. Cơ sở của yêu cầu này là lệnh bắt do một tòa án tại Istanbul ban hành ngày 14/7. Thổ Nhĩ Kỳ không công bố chức vụ của Afek Moskovitch.

Cảnh báo đỏ của Interpol được sử dụng để đề nghị lực lượng cảnh sát các nước xác định vị trí và bắt giữ một cá nhân nhằm phục vụ quá trình dẫn độ, bàn giao hoặc xử lý theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, cảnh báo đỏ không phải là một lệnh bắt quốc tế.

Các yêu cầu phát cảnh báo đỏ phải trải qua quá trình xem xét của Interpol để bảo đảm tuân thủ quy định. Trong đó, tổ chức này không cho phép can thiệp vào những vấn đề mang tính chính trị, quân sự, tôn giáo hoặc sắc tộc. Nếu yêu cầu được chấp thuận, việc thực thi vẫn phụ thuộc vào quyết định và pháp luật của từng quốc gia thành viên.

Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những nước có lập trường chỉ trích mạnh mẽ cuộc chiến của Israel tại Gaza, diễn ra sau cuộc tấn công của Hamas vào lãnh thổ Israel hồi tháng 10/2023. Tổng thống Recep Tayyip Erdogan nhiều lần cáo buộc ông Netanyahu phạm tội “diệt chủng”.

Phản ứng trước động thái của Ankara, Văn phòng Thủ tướng Netanyahu gọi đây là một “nỗ lực thảm hại” nhằm đe dọa lãnh đạo và binh sĩ Israel, đồng thời cho rằng động thái này sẽ không đạt được kết quả.

Văn phòng Thủ tướng Israel cũng tuyên bố nước này sẽ tiếp tục hành động mạnh mẽ để đáp trả những nỗ lực mà họ cho là gây bất ổn khu vực từ Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như các mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.

Vụ việc bắt nguồn từ đoàn tàu cứu trợ hướng tới Gaza. Khoảng 50 tàu thuộc Đoàn Cứu trợ Toàn cầu Sumud chở khoảng 430 nhà hoạt động rời Thổ Nhĩ Kỳ hồi tháng 5, hướng tới vùng lãnh thổ Palestine đang bị cô lập.

Sau đó, quân đội Israel bắt giữ các nhà hoạt động trên Địa Trung Hải và đưa họ tới một cơ sở giam giữ trước khi trục xuất. Hành động này vấp phải phản ứng từ cộng đồng quốc tế. Pháp, Italy và Australia cũng đã bắt đầu các tiến trình tố tụng liên quan.

Trong thời gian đó, Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben Gvir cũng hứng chịu chỉ trích sau khi đăng video ghi lại cảnh ông chế giễu các nhà hoạt động trên đoàn tàu cứu trợ, những người khi đó đang quỳ và bị trói tay ra phía sau.