Toàn cảnh chiến dịch Mỹ đột kích bắt lãnh đạo Venezuela và những hệ lụy

Thế giới đang chứng kiến một trong những biến động địa chính trị lớn nhất thập kỷ sau khi quân đội Mỹ thực hiện một cuộc đột kích chớp nhoáng vào thủ đô Caracas, bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cùng phu nhân Cilia Flores.

Cuộc tập kích 30 phút rúng động thủ đô Caracas

Rạng sáng ngày 3/1/2026, bầu trời Caracas chao đảo bởi những tiếng gầm rít của máy bay bay thấp và ít nhất 7 vụ nổ lớn phá tan sự tĩnh lặng. Theo Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine, chiến dịch này là kết quả của nhiều tháng "lên kế hoạch tỉ mỉ" dựa trên thông tin tình báo chi tiết về mọi thói quen sinh hoạt của ông Maduro. Để dọn đường cho lực lượng đặc nhiệm, Mỹ đã làm tê liệt hệ thống điện lưới của gần như toàn bộ thủ đô Caracas.

Tổng thống Maduro, dù được bảo vệ trong "pháo đài" tại khu quân sự Tiuna, đã không kịp rút vào phòng an toàn trước khi bị áp giải. Chiến dịch có sự huy động khổng lồ của hơn 150 máy bay triển khai khắp Tây bán cầu. Dù gặp phải sự chống trả bằng súng đạn nhắm vào phi đội trực thăng tại mục tiêu, lực lượng Mỹ đã phản công áp đảo. Theo ông Trump, một vài binh sĩ Mỹ bị thương nhưng không có trường hợp tử vong nào được ghi nhận.

Tham vọng "điều hành" và canh bạc dầu mỏ của Washington

Ngay sau khi ông Maduro được đưa lên tàu chiến và chuyển về New York để đối mặt với bản cáo trạng gồm các tội danh khủng bố ma túy và buôn lậu cocaine, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra tuyên bố gây sốc: Mỹ sẽ trực tiếp "điều hành" Venezuela. Đứng cạnh các quan chức chủ chốt như Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, ông Trump khẳng định sự hiện diện của Mỹ đã được thiết lập để đảm bảo một quá trình chuyển giao quyền lực "khôn ngoan".

Một mục tiêu trọng tâm khác trong chiến lược của Washington chính là nguồn tài nguyên dầu mỏ khổng lồ của quốc gia này. Ông Trump gợi ý rằng các tập đoàn dầu khí Mỹ sẽ sớm vào cuộc để sửa chữa cơ sở hạ tầng hư hại. Đáng chú ý, doanh thu từ việc bán dầu trong tương lai sẽ được sử dụng để hoàn trả toàn bộ chi phí mà Mỹ đã bỏ ra cho chiến dịch quân sự và quá trình quản lý đất nước này.

Thực địa hỗn loạn và sự phản kháng về pháp lý

Dù phía Mỹ khẳng định Phó Tổng thống Delcy Rodríguez đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời và sẵn sàng hợp tác, những diễn biến trên thực địa tại Caracas lại cho thấy một kịch bản hoàn toàn khác. Trong bài phát biểu trên truyền hình nhà nước, bà Rodriguez vẫn xuất hiện với chức danh Phó Tổng thống và kiên quyết gọi vụ bắt giữ ông Maduro là một "hành động tàn bạo vi phạm luật pháp quốc tế". Bà yêu cầu Mỹ trả tự do cho nhà lãnh đạo mà bà khẳng định là hợp pháp duy nhất của đất nước.

Trên đường phố Caracas, sự chia cắt hiện rõ khi lực lượng dân quân có vũ trang xuống đường tại các thành trì của đảng cầm quyền, trong khi nhiều khu vực khác vẫn chìm trong bóng tối và sự im lặng đáng sợ. Tại Washington, chiến dịch này cũng vấp phải làn sóng chỉ trích gay gắt từ phe Dân chủ. Thượng nghị sĩ Tim Kaine gọi đây là hành động "trái phép" và là sự quay trở lại đáng ghê tởm của thời kỳ Mỹ khẳng định quyền thống trị tuyệt đối tại Tây bán cầu.

Dù ông Maduro đã có mặt tại New York để chuẩn bị hầu tòa, câu hỏi về việc liệu Mỹ có thể thực sự kiểm soát một quốc gia đang trong tình trạng chia rẽ sâu sắc như Venezuela mà không gây ra một cuộc xung đột kéo dài hay không vẫn còn bỏ ngỏ.