Tổng thống Trump vừa ngỏ ý muốn gặp Lãnh tụ Tối cao Iran, đồng thời tiết lộ Tehran đã đồng ý không tiếp tục theo đuổi vũ khí hạt nhân.
03-1780497319-tong-thong-my-donald-trump-he-lo-y-dinh-truc-tiep-gap-lanh-tu-toi-cao-iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một cuộc họp ở Nhà Trắng ngày 27-5 - Ảnh: REUTERS

Xuất hiện trên chương trình podcast Pod Force One phát sóng vào ngày 3/6, ông chủ Nhà Trắng đã đưa ra những phát ngôn mang tính bước ngoặt về quan hệ song phương Mỹ - Iran. Mặc dù nắm được thông tin tân Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei hiện "không được khỏe lắm", Tổng thống Trump vẫn khẳng định nhà lãnh đạo này đang ủng hộ tiến trình đàm phán.

Ông Trump thừa nhận bản thân chưa từng có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với ông Khamenei nhưng bày tỏ mong muốn rõ ràng về một cuộc gặp gỡ "vào thời điểm nào đó", tùy thuộc vào thực tế diễn biến tình hình. Trả lời câu hỏi về mức độ tham gia của vị Lãnh tụ Tối cao trong việc thương lượng chấm dứt xung đột, vị Tổng thống Mỹ tỏ ra tin tưởng tuyệt đối rằng ông Khamenei là người trực tiếp phê chuẩn các quyết định cuối cùng và nhận được sự tôn trọng rất lớn từ nội bộ đất nước.

Động thái ngoại giao này được đưa ra trong bối cảnh thượng tầng Iran vừa trải qua một cuộc chuyển giao quyền lực đặc biệt. Ông Mojtaba Khamenei (56 tuổi) chính thức được bầu làm Lãnh tụ Tối cao vào ngày 8/3. Ông lên nắm quyền sau khi cha mình, cố lãnh tụ Ali Khamenei, tử nạn trong một cuộc không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel vào ngày 28/2. Kể từ đợt tấn công đó, ông Mojtaba Khamenei được cho là đã bị thương và vẫn hoàn toàn vắng bóng trước công chúng.

Đánh giá về cục diện cuộc chiến, Tổng thống Donald Trump tự tin khẳng định chiến dịch nhắm vào Iran là một "thành công lớn" bởi quân đội của Tehran đã bị đánh bại. Washington hiện đang nỗ lực làm việc để đi đến một thỏa thuận toàn diện với niềm tin mọi chuyện sẽ ổn thỏa. Đáng chú ý, ông tiết lộ phía Iran đã chấp thuận việc sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ cũng không quên để ngỏ một phương án dự phòng đầy sức nặng: nếu thỏa thuận đổ vỡ, nước Mỹ sẽ giải quyết theo "cách khác" – một cụm từ gợi nhắc đến những cảnh báo nối lại các cuộc tấn công quân sự trước đây của ông.

Trên thực tế, chương trình hạt nhân vẫn đang là điểm nghẽn lớn nhất cản trở lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran. Dù các quan chức Iran liên tục khẳng định chương trình hạt nhân của họ chỉ hoàn toàn phục vụ mục đích hòa bình và không nhằm chế tạo bom nguyên tử, quốc gia này hiện vẫn đang nắm giữ hơn 400 kg uranium làm giàu ở cấp độ cao. Theo cảnh báo từ giới chức Israel, nếu tiếp tục được làm giàu, lượng uranium này đủ để Iran sản xuất tới 11 quả bom hạt nhân.

Trước sức ép từ Mỹ, giới chức Iran vẫn duy trì một lập trường vô cùng cứng rắn. Chia sẻ trên mạng xã hội X, ông Mohsen Rezaee - thành viên Hội đồng Phân định Lợi ích Quốc gia Iran và từng là cựu chỉ huy Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) - đã phát đi thông điệp cảnh báo đanh thép. Ông Rezaee khẳng định Tehran sẽ không bao giờ cho phép Mỹ được quyền lấn lướt, dù là trên bàn đàm phán hay trong lộ trình tiến tới lệnh ngừng bắn. Bất kỳ một phát súng hay hành động gây hấn nào từ phía đối phương cũng sẽ bị Iran đáp trả khốc liệt bằng những loạt mưa tên lửa và máy bay không người lái nhắm thẳng vào các mục tiêu của Mỹ cùng đồng minh trong khu vực.

QT (SHTT)